Αποδείξεις λιανικής σε πραγματικό χρόνο κατά της φοροδιαφυγής

Σημαντικό μέρος των μεταρρυθμίσεων που επιχειρούνται τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας αφορούν στον έλεγχο της φοροδιαφυγής, η οποία αποτελεί σημαντική πληγή αλλά και ανασχετικό παράγοντα για την ανάκαμψη της οικονομίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Οικονομικών προχωρά στη διασύνδεση ακόμη περισσότερων ταμειακών μηχανών που λειτουργούν στα καταστήματα με τα POS, τα οποία θα μεταφέρουν σε πραγματικό χρόνο στα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ τα στοιχεία για τις αποδείξεις που «κόβουν».
Έχει ήδη προηγηθεί μία σειρά παρεμβάσεων, όπως τα myDATA, η διασύνδεση περίπου 500.000 ταμειακών μηχανών με τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ. Το «πακέτο» περιορισμού της φοροδιαφυγής θα συμπληρωθεί και από την επέκταση με 50.000 POS σε όλους τους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας.

Σύμφωνα με την απόφαση που υπέγραψε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης, πρόκειται για ένα ακόμη έργο που εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης. Παράγοντες του υπουργείου εκτιμούν ότι θα περιορίσει τις δυνατότητες φοροδιαφυγής και τις απώλειες στον ΦΠΑ, δεδομένου ότι από τους ελέγχους που διενεργεί ο ελεγκτικός μηχανισμός έχει διαπιστωθεί ότι πολλές επιχειρήσεις δεν εκδίδουν την απόδειξη λιανικής στις συναλλαγές που έχουν με πελάτες τους με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες. Ενώ δηλαδή το POS δέχεται τη συναλλαγή, ο καταστηματάρχης είτε δεν κόβει καθόλου απόδειξη είτε κόβει, αλλά με μικρότερο ποσό.

Το έργο αυτό αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2024 με στόχο την πλήρη καταγραφή όλων των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και τη δυνατότητα άμεσης διασταύρωσης των στοιχείων από τους φοροελεγκτικούς μηχανισμούς.

Τι περιλαμβάνει:
-Τον καθορισμό των προδιαγραφών για τη διασύνδεση των ταμειακών με τα τερματικά αποδοχής καρτών, ώστε να είναι βέβαιο ότι κάθε συναλλαγή POS θα καταγράφεται στην ταμειακή μηχανή και τα δεδομένα της θα διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο στην ΑΑΔΕ. Ειδικές προδιαγραφές θα υπάρξουν και για πωλήσεις εκτός της επιχείρησης.
-Τη δημιουργία υποδομών και εφαρμογών για την παρακολούθηση των ταμειακών συναλλαγών και την υποστήριξη του ελεγκτικού μηχανισμού.
Σε πρώτη φάση, η μεταρρύθμιση αφορά στην αντικατάσταση ή ενημέρωση όλων των ταμειακών μηχανών που δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως Ηλεκτρονικές Ταμειακές Μηχανές (OCR) νέας γενιάς.
-Σε δεύτερη φάση, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συνδέσουν τις ταμειακές μηχανές τους online με το myDATA για να καταχωρούν αυτόματα τις λιανικές συναλλαγές σε ηλεκτρονικά βιβλία.
-Στην τελευταία φάση, οι ταμειακές μηχανές νέας γενιάς τύπου OCR θα πρέπει να διασυνδεθούν με συστήματα POS, ώστε να εξασφαλιστεί η έκδοση απόδειξης όταν γίνεται αποδεκτή μια πληρωμή με κάρτα.
-Υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 600.000 ταμειακές μηχανές, από τις οποίες περίπου 288.000 μπορούν να συνδεθούν ηλεκτρονικά με την Εφορία, 150.000 έχουν την τεχνολογική δυνατότητα διασύνδεσης, ενώ υπάρχουν και 161.000 που δεν έχουν τέτοιες δυνατότητες λόγω παλαιότητας του μοντέλου. Επιπλέον, σε πολλούς τομείς δραστηριότητας της ελληνικής οικονομίας (π.χ. γυμναστήρια, εκπαιδευτικές υπηρεσίες, πάρκινγκ, υπηρεσίες πολιτισμού, ενοικιάσεις οχημάτων κ.λπ.) η ύπαρξη, χρήση και λειτουργία ταμειακών μηχανών δεν είναι υποχρεωτική.
-Εκτιμάται ότι σε αυτούς τους τομείς θα πρέπει να εγκατασταθούν πάνω από 50.000 ταμειακές μηχανές και τερματικά POS. Επίσης, αρκετές επιχειρήσεις εστίασης χρησιμοποιούν φορολογικούς μηχανισμούς (γνωστούς ως EAFDSS) που έχει αποδειχθεί ότι είναι εύκολο να παραβιαστούν. Ως εκ τούτου και σ’ αυτές τις επιχειρήσεις θα πρέπει να αντικατασταθούν με αξιόπιστες ταμειακές μηχανές.

Οι βασικές επιδιώξεις του έργου είναι οι εξής:
Η μεταρρύθμιση θα καταστήσει δυνατή την καταγραφή των συναλλαγών και τη δήλωση ΦΠΑ που αντιστοιχεί στην εκάστοτε συναλλαγή σε πραγματικό χρόνο, ενώ εξετάζεται και η ευρύτερη εφαρμογή διαδικασιών συμψηφισμού χρεωστικού και πιστωτικού ΦΠΑ σε όλες τις συναλλαγές, τόσο με ιδιώτες όσο και με δημόσιους φορείς.