Εποχιακές λοιμώξεις αναπνευστικού

Ανατολή Παταρίδου, Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Κεφαλής και Τραχήλου,
Επιστημονική Συνεργάτιδα του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ/ΜΗΤΕΡΑ  
www.pataridou.gr

Κατά τους χειμερινούς μήνες, είναι παρατηρημένο ότι, αυξάνεται η συχνότητα των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού. Ένας βασικός λόγος  είναι και η αλλαγή στο τρόπο θέρμανσης (λόγω της οικονομικής κρίσης, αντικαταστάθηκε η κεντρική θέρμανση με την υπερβολική χρήση του A/C) Ο ξηρός αέρας προκαλεί μια παράλυση  των κροσσών του αναπνευστικού βλεννογόνου με αποτέλεσμα να είναι πολύ πιο ευνοϊκή η ανάπτυξη των ιογενών και μικροβιακών λοιμώξεων.
Κατά τους χειμερινούς μήνες, είναι παρατηρημένο ότι, αυξάνεται η συχνότητα των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού. Ένας βασικός λόγος είναι και η αλλαγή στο τρόπο θέρμανσης (λόγω της οικονομικής κρίσης, αντικαταστάθηκε η κεντρική θέρμανση με την υπερβολική χρήση του A/C.) Ο ξηρός αέρας προκαλεί μια παράλυση των κροσσών του αναπνευστικού βλεννογόνου με αποτέλεσμα να είναι πολύ πιο ευνοϊκή η ανάπτυξη των ιογενών και μικροβιακών λοιμώξεων.

Ακόμη, τα σπίτια δεν αερίζονται όπως παλιά με αποτέλεσμα να μαζεύουν αρκετή υγρασία και να είναι πολύ πιο φορτωμένα με αλλεργιογόνα και σκόνη που λειτουργούν ως προδιαθεσικός παράγοντας φλεγμονής.

Οι λοιμώξεις μεταδίδονται είτε με άμεση επαφή, είτε με σταγονίδια των εκκρίσεων του αναπνευστικού και αφορούν συνήθως το φάρυγγα, το λάρυγγα, τις αμυγδαλές, τα αυτιά, προκαλώντας αντίστοιχα φαρυγγίτιδα, λαρυγγίτιδα, αμυγδαλίτιδα και ωτίτιδα.

Οι κλειστοί χώροι (θέατρα, εμπορικά κέντρα, κινηματογράφοι, συγκεντρώσεις σε σπίτια) συνεπάγονται τον συγχρωτισμό ατόμων όπως ηλικιωμένων και παιδιών που είναι πιο ευάλωτοι με αποτέλεσμα έξαρση αυτού του τύπου των λοιμώξεων.

Η πιο συχνή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, το κοινό σε όλους μας κρυολόγημα, είναι ιδιαίτερα μεταδοτική, προσβάλλει τη μύτη και εκδηλώνεται με μπούκωμα, καταρροή, βήχα, φτέρνισμα, πυρετό, διαταραχές όσφρησης, γεύσης και γενικότερη αίσθηση αδυναμίας και συνήθως κάνει τον κύκλο της σε 7-10 μέρες.

Η φαρυγγίτιδα συνήθως συνοδεύεται από έντονο πόνο, οίδημα, πυρετό και συχνά πρησμένους λεμφαδένες.

Η ωτίτιδα ξεκινάει συχνά ως ρινοφαρυγγίτιδα και μεταφέρεται στο μέσο ους μέσω της ευσταχιανής σάλπιγγας. Τα πιο πολλά περιστατικά συμβαίνουν σε ηλικίες 3-6 ετών. Κύριοι προδιαθεσιακοί  παράγοντες είναι ο συγχρωτισμός πολλών παιδιών στο σχολείο, η ύπαρξη αλλεργικής ρινίτιδας, τα υπερμεγέθη κρεατάκια και το γεγονός ότι η ευσταχιανή σάλπιγγα δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως σ’ αυτές τις ηλικίες.

Η αμυγδαλίτιδα εκδηλώνεται με πονόλαιμο, πυ-
ρετό, διόγκωση των τραχηλικών λεμφαδένων, κακοσμία, επίμονο βήχα και εύκολη κόπωση.

Σημαντική είναι η βοήθεια του strep test στη διάγνωση, το οποίο άμεσα, γρήγορα και με αξιοπιστία (περίπου 85-90%), μπορεί να μας δώσει απάντηση για το αν υπάρχει στρεπτόκοκκος που προκαλεί τη λοίμωξη.

Τα συμπτώματα της λαρυγγίτιδας είναι παρόμοια με αυτά του κρυολογήματος, δηλαδή εμφανίζεται με βραχνή φωνή μέχρι και αφωνία. Συνοδεύεται από βήχα, πόνο, δυσκαταποσία και σε κάποιες περιπτώσεις έντονη δύσπνοια. Η οξεία λαρυγγίτιδα οφείλεται κυρίως σε ιούς και προσβάλλει συχνότερα τα μικρά παιδιά.
Σε όλες τις περιπτώσεις επειδή ο κάθε ασθενής είναι ξεχωριστός και οι επιπλοκές που μπορεί να δημιουργηθούν πολλές, αν τα συμπτώματα επιμένουν για πάνω από  3-4 μέρες και έχουν σταδιακή επιδείνωση ,επιβάλλεται η πλήρης ενδοσκοπική  αξιολόγηση από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, που με στοχευμένο και ανώδυνο τρόπο θα μπορέσει να έχει μια ολοκληρωμένη διάγνωση, ώστε να αποφευχθεί η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών και αντιφλεγμονωδών. Πρώτη θέση πρέπει να έχουν στην αντιμετώπιση  και τα βότανα, όπως  τσάι του βουνού, δίκταμο, λουΐζα, χαμομήλι,  καθώς επίσης και οι πλύσεις στη μύτη και η άφθονη κατανάλωση λαχανικών και φρούτων.

Tips για προστασία από τις ιώσεις

Για να προστατευθείτε από τις ιώσεις της εποχής, η κα Παταρίδου προτείνει:

Να βάλετε την άσκηση στη ζωή σας, τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα.
Να τρώτε καθημερινά περισσότερα φρούτα και λαχανικά και να περιορίσετε την κατανάλωση κρέατος.
Να κάνετε τακτικά πλύσεις στην μύτη με ειδικές συσκευές ή με φυσιολογικό ορό, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας, όταν υπάρχει επίμονο μπούκωμα και πολλές εκκρίσεις.
Να διδάξετε στα παιδιά σας κάποιες βασικές κινήσεις, με τις οποίες μπορούν να προστατευτούν από τις ιώσεις στο σχολείο. Όπως να πλένουν τακτικά τα χέρια τους, να βήχουν και να φτερνίζονται στο εσωτερικό του αγκώνα τους, να μην πίνουν από τα μπουκάλια άλλων παιδιών και να αποφεύγουν να ακουμπούν το πρόσωπό τους.
Οι ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού (παιδιά, ηλικιωμένοι, άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα/ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς) πρέπει να απευθύνονται στον οικογενειακό τους γιατρό, ώστε αν υπάρχει ένδειξη να εμβολιαστούν.

«Μπορούμε να αντιδράσουμε πιο ολιστικά στην αύξηση της νοσηρότητας, με ριζικές αλλαγές στον καθημερινό τρόπο ζωής, που αφορούν στην διατροφή, στην άθληση και στη διαχείριση των γεγονότων. Και, βέβαια, να είμαστε σε ετοιμότητα, ώστε, αν κάποιο σύμπτωμα επιμένει, να πάμε κατευθείαν στον ειδικό γιατρό» καταλήγει η Δρ. Παταρίδου.