Eξωσώματα… Όταν η κυτταρική επικοινωνία ανανεώνει το δέρμα

Βασιλική Μουσάτου
Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος
beautifulskin.gr
Instagram: @beautifulskin.gr

Τι είναι τα εξωσώματα;
Πρόκειται για επίτευγμα της εξέλιξης της αναγεννητικής ιατρικής, στόχος της οποίας είναι να ωθήσουμε τα κύτταρα να αξιοποιήσουν τις αναπλαστικές τους ιδιότητες. Είναι γνωστό ότι η διαφορά στο γηρασμένο από το νεανικό ιστό, είναι ότι ο πρώτος δεν ανανεώνει με ταχύτητα κι ευκολία τα κύτταρα του, «τεμπελιάζει» και χάνει την ικανότητα αναγέννησης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, κινήθηκε η επιστήμη των βλαστοκυττάρων, κυττάρων πιο πρώιμων, με αναπτυγμένες ικανότητες ανάπλασης σε νέα κύτταρα. Τέτοια κύτταρα υπάρχουν ήδη στο δέρμα μας και σε άλλα όργανα, ειδικά στο λίπος.

Η αρχική κατεύθυνση εμφύτευσης λίπους (πλούσιου σε βλαστοκύτταρα) από άλλες περιοχές του σώματος στο πρόσωπο, λαιμό, χέρια, εμφανίζει περιορισμούς.

Είναι ακριβή διαδικασία που απαιτεί χειρουργείο και αναισθησία.

Ωστόσο, η δράση των εξωσωμάτων βασίζεται στην εξής σκέψη: αντί να «φυτέψουμε» σε μια περιοχή βλαστοκύτταρα, μπορούμε να διεγείρουμε τη λειτουργία των ήδη υπαρχόντων εκεί κυττάρων μέσω μορίων που παράγονται από τα βλαστοκύτταρα και αυτό θα οδηγούσε σε αποκατάσταση της δραστικότητας τους.

Το μέσο, ο τρόπος για να στείλουμε αυτό το μήνυμα και να διεγείρουμε προς δράση τα κύτταρα, είναι τα εξωσώματα..

Είναι δηλαδή μόρια αγγελιοφόροι σαν κυστίδια που υπενθυμίζουν στα υπάρχοντα δερματικά κύτταρα τη λειτουργία τους.

Τα ενεργοποιούν, μεταφέροντας αυξητικούς παράγοντες, πρωτεϊνικά μηνύματα (παραγόμενα από τα βλαστοκύτταρα) που χρησιμοποιούνται από τα κύτταρα στην επικοινωνία μεταξύ τους. Αυτή η σύνδεση, σε πολλές μελέτες έδειξε και επιπλέον οφέλη: μειώθηκε η φλεγμονή σε παθήσεις όπως η ατοπική δερματίτιδα αλλά και βελτιώθηκε η αγγείωση των ιστών.
Το δέρμα δηλαδή αυτοθεραπεύεται.

Η διαδικασία:
Ο τρόπος που εφαρμόζονται τα εξωσώματα, αρχικά έγινε με απλή επάλειψη. Στη συνέχεια για καλύτερη δράση χρησιμοποιήθηκε κάποιο όχημα μεταφοράς τους με μεθόδους όπως το micro needling. Διέρχονται μέσω των μικροσκοπικών οπών που δημιουργούνται από τον μικροβελονισμό μέσα στο δέρμα, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθούν και μέσω ιοντοφόρησης ή και με συσκευές κλασματικών ραδιοσυχνοτήτων. Η ταυτόχρονη δημιουργία ήπιου ερεθισμού ή αύξησης θερμοκρασίας του δέρματος π.χ. με λέιζερ βελτιστοποιεί το αποτέλεσμα.

Τα εξωσώματα δρουν συνεργικά με όλες αυτές τις μεθόδους και αυξάνουν πολύ την αποτελεσματικότητα τους.

Προέλευση:
Στην Αμερική υπάρχει η έγκριση για χρήση εξωσωμάτων ανθρώπινης προέλευσης, όχι όμως στην Ευρώπη. Τα εξωσώματα που χρησιμοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά είναι είτε φυτικής προέλευσης (π.χ. απο βλαστοκύτταρα από τριαντάφυλλο) είτε ζωϊκής (σκύλος, πρώτο γάλα βοοειδών). Διατίθενται σε σκόνη που διαλύεται σε ειδικό διαλύτη ακριβώς πριν την θεραπεία. Είναι απόλυτα ασφαλής θεραπεία ενώ αναμένεται στο μέλλον και η έγκριση για την απευθείας έγχυση στο δέρμα.

Εφαρμογές:
Η εφαρμογή των εξωσωμάτων προτείνεται όπου θέλουμε να επιτύχουμε βελτίωση της ποιότητας του δέρματος. Προτείνεται ως θεραπεία για βελτίωση ρυτίδων, ουλών ακμής, εξομάλυνση της χρωματικής ομοιογένειας, μείωση των πόρων της επιδερμίδας, βελτίωση του ερυθήματος.

Προτείνονται 3-4 θεραπείες με τη μέθοδο που επιλέγει ο δερματολόγος (microneedling, roller, διαδερμική ραδιοσυχνότητα, κ.λ.π.)

Είναι μέθοδος που τα αποτελέσματα είναι ορατά από την πρώτη εφαρμογή και με ελάχιστο χρόνο αποθεραπείας.

Τέλος, πολύ σημαντική εφαρμογή των εξωσωμάτων είναι στην αναγέννηση των μαλλιών και εκεί η θεραπεία γίνεται με microneedling. Έχουμε εντυπωσιακά αποτελέσματα ειδικά σε συνδυασμό και με τις υπόλοιπες θεραπείες για τα μαλλιά.

Η χρήση των εξωσωμάτων στα καλλυντικά υποστηρίζεται λόγω των αναγεννητικών και αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων τους. Ωστόσο επειδή πρόκειται για ουσίες πολύ ασταθείς και ευαίσθητες στη θερμότητα, υπάρχει αμφιβολία για τη δραστικότητα τους. Μια άλλη παράμετρος είναι ότι δεν υπάρχουν καθορισμένοι κανόνες σχετικά με τον αριθμό των εξωσωμάτων, τον τρόπο παρασκευής καθώς και την προέλευση τους.

Ενώ η θεωρία είναι πολύ πειστική για τη χρήση τους, μένει να αποδειχθεί στο μέλλον η δραστικότητα και να καθοριστεί ποια θέση θα λάβουν στη φαρέτρα της αναγεννητικής ιατρικής.