Η δύναμη της Ευρώπης δεν ήταν ποτέ η ομοιομορφία, αλλά η συνεργασία

Στο βήμα του συνεδρίου του Economist, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέδειξε μια κρίσιμη μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο πρέπει πλέον να διαβάζουμε τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής. Το κλίμα, η ενέργεια και το δημογραφικό δεν αποτελούν ξεχωριστά πεδία πολιτικής, αλλά ένα ενιαίο, αλληλένδετο αφήγημα που δοκιμάζει την ανθεκτικότητα, την ταχύτητα και τη λειτουργική επάρκεια των θεσμών.

Όπως τόνισε, η Ελλάδα γνωρίζει καλά τι σημαίνει να κινείσαι πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Έχει βιώσει περιόδους κατά τις οποίες οι αγορές έχασαν την εμπιστοσύνη τους, η πολιτική αξιοπιστία κλονίστηκε και το κράτος κλήθηκε να μετατρέψει την ένταση και την αβεβαιότητα σε απτό αποτέλεσμα. Αυτή η εμπειρία, υπογράμμισε, δεν καλλιεργεί προφητικές βεβαιότητες· καλλιεργεί, αντίθετα, μια υγιή «αλλεργία» στις ψευδαισθήσεις και μια σταθερή προσήλωση σε ό,τι παράγει μετρήσιμο, πρακτικό αποτέλεσμα.
Ο Υπουργός ανέφερε χαρακτηριστικά:

Για την Ενέργεια

Η Ευρώπη γνώριζε για χρόνια που βρίσκονται τα ευάλωτα σημεία της: εξάρτηση, κακές υποδομές και έλλειψη συντονισμού. Το σοκ μας έφερε μπροστά στην πραγματικότητα. Δεν αποκριθήκαμε πλήρως, αλλά με αποφασιστικό τρόπο. Διαφοροποιήσαμε τον εφοδιασμό μας, σταθεροποιήσαμε τις αγορές, επεκτείναμε τα αποθέματά μας και επιταχύναμε τις επενδύσεις. Το δίδαγμα δεν είναι να αποσυρθούμε από τις παγκόσμιες αγορές. Το δίδαγμα είναι να εμπλακούμε με πειθαρχία, να διαφοροποιηθούμε, να επενδύσουμε, να συνδεθούμε. Η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι ένα ζήτημα μιας μικρής αγοράς. Διέπει τα πάντα: την ανταγωνιστικότητα, τη βιομηχανική παραγωγή, την κοινωνική σταθερότητα και το γεωπολιτικό βάρος.

Για την Ελλάδα, αυτό, σήμανε περισσότερες επενδύσεις, ανανεώσιμες, πιο έντονη και πιο βαθιά περιφερειακή συνεργασία αλλά και κάτι ακόμα, μετατρέπουμε τη γεωγραφία σε πλεονέκτημα. Είμαστε στο σταυροδρόμι τριών Ηπείρων και διαδρόμων»

Για την ανταγωνιστικότητα

Μιλάμε πολύ και συχνά και σωστά για τους δασμούς. Όμως η Ευρώπη έχει και εσωτερικούς φραγμούς που λειτουργούν ως δασμοί εντός των αγορών μας. Να γιατί οι εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα διέγνωσαν αυτό το πρόβλημα εγκαίρως. Αυτά τα εσωτερικά εμπόδια λειτουργούν ως δασμοί de facto: 44% στα αγαθά και πάνω από 100% στις υπηρεσίες, σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ που έχει αναφερθεί πολλές φορές, πρόκειται για δομικά προβλήματα

Αν η Ευρώπη θέλει να ανταγωνιστεί πρέπει να κάνουμε τρία πράγματα άμεσα και με πειθαρχία. Πρώτα από όλα να άρουμε τα εσωτερικά εμπόδια και τη γραφειοκρατία. Δεύτερον, να διαμορφώσουμε τις συνθήκες για τη δημιουργία κλίμακας, χρειαζόμαστε κεφαλαιαγορές οι οποίες λειτουργούν διασυνοριακά, κανονισμούς οι οποίοι προωθούν την επέκταση και δημόσιες προμήθειες οι οποίες μάς βοηθούν να διατηρήσουμε έναν αριθμό. Τρίτον, να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγικότητα, να βελτιώσει τις δημόσιες υπηρεσίες και την καινοτομία. Αλλά έχει και κάποιους κινδύνους. Οι σαφείς κανονισμοί όμως επιτρέπουν την καινοτομία να είναι βιώσιμη και αξιόπιστη. Η εμπιστοσύνη είναι μια οικονομική διάσταση, δεν είναι ένα θέμα ηθικό.

Για την ανάκαμψη της Ελλάδος

Η ανάκαμψη της Ελλάδος δεν ήταν απλά ένα rebound, ήταν ένας μηδενισμός και επανεκκίνηση, ένα reset.

Αναμένουμε ανάπτυξη 2,4%, έχουμε πρωτογενές πλεόνασμα, όπως και πολύ λίγες χώρες, έξι συγκεκριμένα, τέσσερις χώρες βρίσκονταν σε πρόγραμμα του ΔΝΤ στο παρελθόν, και αυτό είναι νομίζω ενδεικτικό του ότι έχουμε καταφέρει. Πληρώνουμε τις υποχρεώσεις μας από τα μνημόνια εγκαίρως και πιο νωρίς από ό,τι απαιτείται.

Οι αποδόσεις των δεκαετών ελληνικών ομολόγων είναι πολύ θετικές. Αλλά το πιο ευοίωνο σημάδι είναι ότι οι νέοι Έλληνες που έφυγαν κατά τη διάρκεια της κρίσης έχουν αρχίσει να επιστρέφουν.

Και αυτό, θα έλεγα, είναι το πραγματικό μέτρο μέτρησης, μονάδα μέτρησης αυτής της ανάκαμψης και αντικατοπτρίζει μια πραγματικότητα.

Η αξιοπιστία δεν χτίζεται μόνο με βάση τη λιτότητα

Η δημοσιονομική σύνεση είναι για μας ένα καθεστώς, όχι μία επιλογή. Όχι διότι η πειθαρχία είναι μια αρετή από μόνη της, αλλά διότι η αξιοπιστία είναι το θεμέλιο της κυριαρχίας σε έναν τόσο ευμετάβλητο κόσμο. Η αξιοπιστία δεν χτίζεται μόνο με βάση τη λιτότητα, αλλά με την δημιουργία καλύτερων, πιο σταθερών θεσμών σύγχρονων συστημάτων. Και αυτός είναι ο λόγος που το ψηφιακό κράτος που μόλις περιέγραψα έχει ένα νόημα. Να γιατί η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής έχει νόημα. Να γιατί η νομιμοποίηση των μεταρρυθμίσεων, συνολικά στο σύστημα έχουν νόημα οι ίδιες. Οι άνθρωποι αποδέχονται δύσκολες προκλήσεις και αλλαγές όταν βλέπουν ότι το σύστημα γίνεται πιο δίκαιο. Και όχι απλά πιο αυστηρό, πιο σφιχτό.
Αμυντικές δαπάνες

Οι υψηλότερες αμυντικές δαπάνες δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά είναι κομμάτι της προετοιμασίας για την αποτροπή και την αποδοχή της κοινής ευθύνης.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, οι αμυντικές δαπάνες είναι το γεωγραφικό μας πεπρωμένο θα έλεγα. Το στρατηγικό περιβάλλον στην Ευρώπη απαιτεί πιο σοβαρή ευρωπαϊκή συμβολή στα θέματα άμυνας. Και αυτό δεν έχει να κάνει με την αποδυνάμωση των διατλαντικών μας σχέσεων έχει να κάνει με την ενίσχυση αυτών μέσω της συμβολής και όχι μόνο μέσω του σχολιασμού.

Δασμοί

Το εμπόριο παράλληλα χαρακτηρίζεται από ένα τεντωμένο σκοινί όμως ο εμπορικός πόλεμος δεν θα έχει νικητές. Υπάρχουν αμοιβαία ζημίες μέσω αβεβαιότητας και πληθωρισμού.

Δεξιότητες και δια βίου μάθηση

Η συνοχή δεν είναι ένα ηθικό πρόσταγμα, είναι ένα στοιχείο ανταγωνιστικής στρατηγικής. Οι άνθρωποι θέλουν καινοτομία, μεταρρυθμίσεις, αν θεωρήσουν ότι το σύστημα είναι δίκαιο, αν οι προσπάθειες ανταμείβονται, αν οι κανόνες εφαρμόζονται και αν η ανάπτυξη μεταφράζεται σε βελτίωση της καθημερινότητας.

Αυτό σημαίνει επένδυση στις δεξιότητες, σημαίνει εκσυγχρονισμός της εκπαίδευσης και της δια βίου μάθησης. Σημαίνει να επιτρέπει στους ανθρώπους να συμμετέχουν σε αυτή τη νέα κοινωνία και ένα σύστημα που λειτουργεί προβλέψιμα έτσι ώστε οι πολίτες να μην αφιερώνουν τόσο χρόνο για να υπερβαίνουν εμπόδια αλλά να αφιερώνουν χρόνο για να δημιουργούν αξία.

Ένα κράτος διαφάνειας αποτελεί το θεμέλιο μιας ισχυρής οικονομίας

Στην Ελλάδα αυτό το έχουμε καταλάβει ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα πάντα από όσα θέλουμε, όμως αυτό είναι ένα στοιχείο που μας δείχνει την κατεύθυνση. Ένα κράτος που είναι πιο διάφανο, πιο ικανό, αποτελεί το θεμέλιο μιας ισχυρής οικονομίας.

Να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς μιας ανοιχτής οικονομίας

Η δύναμη της Ευρώπης δεν ήταν ποτέ η τελειότητα, ήταν η επιμονή. Δεν ήταν η ομοιομορφία, αλλά η συνεργασία. Δεν ήταν η υποχώρηση αλλά η εμπλοκή, η συμμετοχή, με όρους σοβαρότητας, με όρους σταθερότητας. Ο κόσμος λοιπόν στο μέλλον θα τεστάρει τις δυνατότητες μας να μεταφράζουμε αυτές τις αξίες σε αποτελέσματα και η απάντηση δεν μπορεί να είναι απλά ρητορική. Πρέπει και θα είναι πλήρως λειτουργική.
Οπότε, η φιλοδοξία μας πρέπει να είναι ξεκάθαρη, να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς σε μια ανοιχτή οικονομία η οποία είναι δίκαιη και στην τεχνολογία η οποία άγεται από την ανθρώπινη κρίση. Αυτό δεν είναι απλό σλόγκαν, είναι η δουλειά που πρέπει να κάνουμε.