Μύκητες…μικροί σε μέγεθος, μεγάλοι σε μπελάδες

Αθηνά Τραϊανού
MD, PHD – Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Διδακτωρ ΑΠΘ
Email: doctraianou@gmail.com

Εντόπιση-αντιμετώπιση-πρόληψη των δερματικών μυκητιάσεων το καλοκαίρι

Οι δερματικές μυκητιάσεις αποτελούν συχνές λοιμώξεις του δέρματος και παρουσιάζουν ιδιαίτερη αύξηση κατά τη θερινή περίοδο. Η υψηλή θερμοκρασία, η αυξημένη εφίδρωση, η υγρασία, η παραμονή σε παραλίες και πισίνες, αλλά και η χρήση στενών ή συνθετικών ρούχων δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό των μυκήτων.

Συχνότερες καλοκαιρινές δερματικές μυκητιάσεις

Μυκητίαση σώματος. Εμφανίζεται με την μορφή κυκλικών βλαβών σε κορμό, χέρια και πόδια. Στην ουσία μοιάζει με ‘’δαχτυλίδι’’ με έντονο κόκκινο περίγραμμα και πιο λευκωπό κέντρο. Μπορεί να μεταδοθεί από ανθρώπους, από ζώα καθώς και από κοινόχρηστες πετσέτες και ρούχα.
Μυκητίαση βουβωνικής χώρας. Είναι πιο συχνή σε άντρες, σε αθλητές, όπως επίσης και σε άτομα με έντονη εφίδρωση. Παρουσιάζεται με έντονο κνησμό, κοκκινίλα στη βουβωνική χώρα και στους μηρούς καθώς και με δακτυλιοειδείς βλάβες. Παράγοντες που την επιδεινώνουν είναι ο ιδρώτας, η συνεχής τριβή και τα στενά ρούχα.
Πόδι του αθλητή. Πρόκειται για μυκητίαση στα πέλματα, όπως επίσης και ανάμεσα στα δάχτυλα. Παρουσιάζεται με αίσθημα κνησμού, ξεφλούδισμα, κοκκίνισμα, ρωγμές και σκασίματα μεταξύ των δαχτύλων και πολλές φορές συνοδεύεται από δυσάρεστη οσμή. Η ανάπτυξη αυτής της μυκητίασης ευνοείται από την πολύωρη χρήση κλειστών παπουτσιών, από την παρατεταμένη εφίδρωση, όπως επίσης από την συχνή χρήση πισινών και κοινόχρηστων ντους.
Καντιντίαση δέρματος. Εμφανίζεται σε περιοχές με πτυχές όπως: κάτω από το στήθος, στις μασχάλες, στη βουβωνική χώρα καθώς και στην κοιλιά. Προκαλεί έντονη ερυθρότητα, τσούξιμο, αυξημένη υγρασία και επιπλέον εμφανίζονται μικρές “δορυφόρες” βλάβες. Είναι πιο συχνή σε ασθενείς με διαβήτη, παχυσαρκία και έντονη εφίδρωση.
Ποικιλόχρους πιτυρίαση. Προκαλείται από ζυμομύκητα που υπάρχει φυσιολογικά στο δέρμα αλλά πολλαπλασιάζεται το καλοκαίρι. Εμφανίζεται με ανοιχτόχρωμες ή καφέ κηλίδες κυρίως στην πλάτη, στο στήθος και στους ώμους και συνήθως συνοδεύεται από ελαφρύ ξεφλούδισμα. Επιπλέον γίνεται πιο εμφανής μετά την έκθεση στον ήλιο γιατί το δέρμα γύρω μαυρίζει αλλά οι βλάβες όχι.
Μυκητίαση τριχωτού κεφαλής. Παρατηρείται κυρίως σε παιδιά σχολικής ηλικίας και εμφανίζεται με απολέπιση, σπασμένες τρίχες, πλάκες αλωπεκίας και με φλεγμονώδεις βλάβες. Απαιτεί έγκαιρη θεραπεία προς αποφυγή τόσο ουλωτικής αλωπεκίας όσο και μόνιμης απώλειας τριχών.
Ονυχομυκητίαση. Προσβάλλει τα νύχια των χεριών και κυρίως των ποδιών. Τα νύχια εμφανίζουν πάχυνση, κιτρινωπό χρώμα, ευθραυστότητα και αποκόλληση. Κύριοι παράγοντες κινδύνου αποτελούν η ηλικία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η κακή κυκλοφορία, η χρόνια υγρασία καθώς και τα στενα παπούτσια. Πρόκειται για επίμονη λοίμωξη με συχνές υποτροπές.

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της μυκητίασης.
Υπάρχουν τα τοπικά αντιμυκητιασικά που είναι η κλοτριμαζόλη, η τερμπιναφίνη, η μικοναζόλη και η κετοκοναζόλη που διατίθενται με τη μορφή κρέμας, σπρέι, πούδρας και σαμπουάν. Η θεραπεία είναι συνήθως μακρόχρονη και συνεχίζεται συχνά 1-2 εβδομάδες μετά την ύφεση των συμπτωμάτων ώστε να μειωθούν οι υποτροπές.
Ωστόσο υπάρχει και η επιλογή από του στόματος αγωγής που δίνεται σε ανθεκτικές λοιμώξεις με εκτεταμένες βλάβες και υποτροπές όπως επίσης σε επίμονες μυκητιάσεις ονύχων, που χορηγείται από τον δερματολόγο.

Πρόληψη

Η σωστή υγειινή. Είναι απαραίτητο το καλό στέγνωμα του δέρματος μετά το μπάνιο και ιδιαίτερα ανάμεσα στις πτυχές και στα δάχτυλα, όπως επίσης και η συχνή αλλαγή ιδρωμένων ρούχων αλλά και η χρήση βαμβακερών.
Αποφυγή κοινής χρήσης αντικειμένων. Μην μοιράζεστε ρούχα γυμναστικής, πετσέτες, παπούτσια και ξυραφάκια
Προστασία κάτω άκρων. Αερίζετε συχνά τα παπούτσια σας, αλλάζετε συχνά τις κάλτσες σας, χρησιμοποιείτε πάντα σαγιονάρες, σε κοινόχρηστα ντους, στην άμμο και στις πισίνες.
Σε συχνές υποτροπές χρησιμοποιείστε προληπτικά ειδικά σαμπουάν και αντιμυκητιασικές πούδρες

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!

Μην χρησιμοποιείτε κορτιζονούχες αλοιφές σε λοιμώξεις που δεν γνωρίζετε γιατί μπορεί να αλλοιώσουν την εικόνα της μυκητίασης και σίγουρα να την χειροτερέψουν.

Πότε είναι απαραίτητος ο δερματολόγος

Όταν η μυκητίαση είναι εκτεταμένη σε πρόσωπο ή γεννητικά όργανα, όταν υπάρχει διαβήτης ή ανοσοκαταστολή, όταν η μυκητίαση υποτροπιάζει συχνά, τότε είναι απαραίτητη η συμβουλή του δερματολόγου.