Στρατηγική επιλογή που ενδυναμώνει την οικονομία, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας

Βασίλης Κορκίδης
Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (Ε.Β.Ε.Π.)

Η ανάπτυξη ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού πλαισίου δράσεων για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας αποτελεί έναν από τους κορυφαίους στόχους του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, το οποίο τη στηρίζει ενεργά, προωθώντας την ισότητα των φύλων στο επιχειρείν και την ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας σε οργανώσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η γυναικεία επιχειρηματικότητα συγκαταλέγεται στους πλέον δυναμικούς, αλλά ταυτόχρονα υποεκπροσωπούμενους τομείς της σύγχρονης οικονομίας. Παρότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί πρόοδος, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ουσιαστικά εμπόδια στην ίδρυση και ανάπτυξη επιχειρήσεων. Στη βασική του φιλοσοφία, το Ε.Β.Ε.Π. θεωρεί ότι η ουσιαστική στήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας δεν αφορά μόνο την προώθηση της ισότητας των φύλων, αλλά συνδέεται άμεσα με την οικονομική ανάπτυξη, την καινοτομία και την κοινωνική συνοχή.

Είναι πλέον σαφές ότι, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας συμβάλλει στην ισότητα ευκαιριών και καθιστά αναγκαία τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού πλαισίου πολιτικών, για την άρση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες επιχειρηματίες. Κοινωνικά στερεότυπα και προκαταλήψεις συχνά οδηγούν σε περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επενδυτικά δίκτυα και μηχανισμούς υποστήριξης. Η ενίσχυση μέσω στοχευμένων προγραμμάτων χρηματοδότησης, κατάρτισης και mentoring συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση αυτών των ανισοτήτων και στη δημιουργία πιο δίκαιων συνθηκών ανταγωνισμού.

Παράλληλα, η γυναικεία επιχειρηματικότητα λειτουργεί ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης. Η ενεργή συμμετοχή των γυναικών στο επιχειρείν ενισχύει την παραγωγικότητα, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και συμβάλλει στη συνολική ανάπτυξη της οικονομίας. Μελέτες καταδεικνύουν ότι, οι οικονομίες που αξιοποιούν πλήρως το ανθρώπινο δυναμικό τους παρουσιάζουν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε περιόδους κρίσεων.

Σημαντικός είναι και ο ρόλος της γυναικείας επιχειρηματικότητας στην προώθηση της καινοτομίας και της ποικιλομορφίας. Οι γυναίκες επιχειρηματίες συχνά εισάγουν νέες οπτικές, καινοτόμες ιδέες και διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα, καλύπτοντας ανάγκες που έως σήμερα δεν είχαν αναγνωριστεί από την αγορά. Η διαφορετικότητα στις εμπειρίες και στον τρόπο σκέψης οδηγεί σε πιο δημιουργικές και αποτελεσματικές λύσεις.

Επιπλέον, η γυναικεία επιχειρηματικότητα παρουσιάζει έντονο κοινωνικό αποτύπωμα. Πολλές γυναίκες ιδρύουν επιχειρήσεις με κοινωνικό ή περιβαλλοντικό προσανατολισμό, επενδύοντας στην τοπική ανάπτυξη, την εκπαίδευση και την κοινωνική ευημερία, προσδίδοντας στην επιχειρηματική δραστηριότητα αξία πέρα από το στενό οικονομικό όφελος.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον κλάδο του yachting, ο οποίος παραδοσιακά θεωρείτο ανδροκρατούμενος, αλλά πλέον προσελκύει ολοένα και περισσότερες γυναίκες. Όπως έχει αναδείξει το Ε.Β.Ε.Π., οι γυναίκες καταλαμβάνουν θέσεις που εκτείνονται από τα πληρώματα και τη διοίκηση σκαφών έως τη διαχείριση εταιρειών, τον σχεδιασμό υπηρεσιών και την επιχειρηματική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε ποσοστό γυναικείας απασχόλησης στη ναυτιλία 7,8%, με πρόβλεψη να αγγίξει το 10% το 2025, ποσοστό που υπερβαίνει σημαντικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 2,4% και τον παγκόσμιο μέσο όρο του 1,2%. Παράλληλα, στις δημόσιες σχολές εμπορικού ναυτικού, το 15–16% των νέων σπουδαστών είναι γυναίκες.

Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η συμμετοχή των γυναικών παραμένει εντονότερη στα αρχικά στάδια εκπαίδευσης και λιγότερο σε ανώτερες θέσεις ευθύνης, όπως αυτή του captain σε yachts. Η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα στην προσέλκυση γυναικών στον κλάδο, ενώ δεν υφίστανται ουσιαστικά εμπόδια για την επαγγελματική τους ανέλιξη. Δεδομένου ότι, το yachting αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τουριστικά προϊόντα της χώρας, η αξιοποίηση του «ανεκμετάλλευτου ταλέντου» των γυναικών μπορεί να λειτουργήσει ως καθοριστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, μέσω στοχευμένων πολιτικών, προγραμμάτων mentoring και εξειδικευμένων εκπαιδευτικών clusters.

Τέλος, η στήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας δημιουργεί ισχυρά θετικά πρότυπα για τις επόμενες γενιές. Η προβολή επιτυχημένων γυναικών επιχειρηματιών ενθαρρύνει τα νέα κορίτσια να πιστέψουν στις δυνατότητές τους και να διεκδικήσουν ενεργό ρόλο στον επιχειρηματικό και επαγγελματικό στίβο.

Η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας δεν αποτελεί απλώς ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Συνιστά στρατηγική επιλογή που ενδυναμώνει την οικονομία, προάγει την καινοτομία και συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πιο ισότιμης και βιώσιμης κοινωνίας.