Συνέντευξη: Σταυρούλα Καμπουρίδου, CEO, ΔΙΑΣ ΑΕ , «Η ηγεσία δεν διαχωρίζεται σε γυναικεία και ανδρική»

Συνέντευξη στην Φωτεινή Νάσσου

Δυναμική, αποτελεσματική και έμπειρη. Με άριστη γνώση της τεχνολογίας και όσων διαδραματίζονται σε επιχειρηματικό της υπόβαθρο, απόλυτα εξοικειωμένη με τις απαιτήσεις που γεννά η σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.
Η Σταυρούλα Καμπουρίδου, κατάφερε να καθοδηγήσει επιτυχημένα τον Εθνικό Φορέα Εκκαθάρισης Διατραπεζικών Πληρωμών στη μετατροπή του σε μια καινοτόμο, ευέλικτη, όσο και αποτελεσματική FinTech εταιρεία, με ξεκάθαρη άποψη για το συνεχώς εξελισσόμενο περιβάλλον πληρωμών.
Τα τελευταία δύο χρόνια, η οικογένεια προϊόντων IRIS έγραψε εντυπωσιακή άνοδο σε επίπεδο χρηστών και συναλλαγών χαράσσοντας ξεκάθαρη πορεία για την περαιτέρω επέκταση και διείσδυση των ηλεκτρονικών πληρωμών στην ελληνική αγορά.

Υπό τη διοίκησή σας, από την 1/1/2021, η ΔΙΑΣ ΑΕ έχει καταγράψει συνεχείς διψήφιους ρυθμούς ανάπτυξης, ισχυροποιώντας τις ψηφιακές πληρωμές. Πώς το πετύχατε και ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι που έχετε θέσει;
Η ανάπτυξη της ΔΙΑΣ ΑΕ στηρίχθηκε σε μια καλά οργανωμένη στρατηγική που βασίζεται σε καινοτομία, συνεργασία και άμεση προσαρμογή στις νέες τάσεις της αγοράς. Ήταν αποτέλεσμα μιας συνδυαστικής προσέγγισης που περιλάμβανε την παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων στις ηλεκτρονικές πληρωμές, τη στενή συνεργασία με το κράτος, τις τράπεζες-μετόχους μας, τους λοιπούς παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και την ομαδική λειτουργία που ευθυγραμμίζεται με τις απαιτήσεις του σύγχρονου management.

Η ιστορία της ΔΙΑΣ δεν ξεκινά το 2021. Πρόκειται για έναν οργανισμό με 35 χρόνια παρουσίας ως Εθνικός Φορέας Εκκαθάρισης Διατραπεζικών Πληρωμών στην Ελλάδα, με το κύριο αντικείμενο δραστηριότητάς του να είναι η εξασφάλιση της εύρυθμης και απρόσκοπτης λειτουργίας των πληρωμών. Το 2020, η εταιρεία επεξεργάστηκε 290 εκατομμύρια συναλλαγές, αξίας περίπου €300 δισεκατομμυρίων. Φέτος, εκτιμούμε ότι θα ξεπεράσουμε τις 450 εκατομμύρια συναλλαγές, με την αξία τους να υπερβαίνει το μισό τρισεκατομμύριο ευρώ.

Κατά την τελευταία τριετία, η ΔΙΑΣ ΑΕ παρουσίασε αύξηση κατά 43,4% στις τιμολογημένες συναλλαγές, 47,6% στα έσοδα και 235,1% στα καθαρά κέρδη (EAT), συγκριτικά με τα δεδομένα του 2020. Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι πετύχαμε 100% διαθεσιμότητα συστήματος για πρώτη φορά στην ιστορία μας. Αυτή η επιτυχία αντανακλά τη δέσμευσή μας για αξιοπιστία και επιχειρησιακή αριστεία, στοιχείο που αναγνωρίζεται ευρέως από τους μετόχους και τους πελάτες μας.

Όταν ανέλαβα τη διοίκηση της εταιρείας τον Ιανουάριο του 2021, ένας από τους πρώτους στόχους που θέσαμε ήταν η διεύρυνση του προϊοντικού μας πορτφόλιο, πέρα από τα «παραδοσιακά» έσοδα που προέρχονται από τις διατραπεζικές συναλλαγές μέσω ATM και τις επιταγές. Καταλάβαμε ότι η διαφοροποίηση ήταν κρίσιμη για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Έτσι, στραφήκαμε προς τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και τη διάθεση καινοτόμων υπηρεσιών πληρωμών, όπως οι λύσεις της οικογένειας IRIS Payments, που καλύπτουν τις ανάγκες διαφορετικών τμημάτων της αγοράς, όπως οι άμεσες πληρωμές.

Οι άμεσες πληρωμές δεν ήταν κάτι καινούριο στην Ελλάδα, καθώς υπήρχαν από το 2016. Ωστόσο, δεν είχε υπάρξει μέχρι το 2021 μια ενιαία στρατηγική προώθησης των υπηρεσιών IRIS, κάτι που ανέστειλε την πλήρη ανάπτυξη της δυναμικής τους. Αναλαμβάνοντας τη διοίκηση της ΔΙΑΣ, θέσαμε σε εφαρμογή μια σαφή στρατηγική ανάδειξης των προϊόντων IRIS με κοινή εμπορική ταυτότητα και σειρά τεχνολογικών αναβαθμίσεων, βελτιώνοντας την εμπειρία χρήσης και εμπλουτίζοντας τις διαθέσιμες υπηρεσίες. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν την ορθότητα αυτής της προσέγγισης, καθώς τα μεγέθη αυξάνονται διαρκώς σε ετήσια βάση.

Η επιτυχία της ΔΙΑΣ στηρίχθηκε σε τρεις βασικούς πυλώνες: συνεργασία, προσαρμοστικότητα και εξωστρέφεια. Ο υψηλός βαθμός συνεργασίας με τα μέλη-χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η ταχεία ανταπόκριση στις διεθνείς εξελίξεις στις ψηφιακές πληρωμές, καθώς και η προσαρμοστικότητα στις νέες απαιτήσεις της αγοράς, μας επέτρεψαν να αξιοποιήσουμε πλήρως τις ευκαιρίες που παρουσιάστηκαν σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

Μέρος της στρατηγικής μας είναι και ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Θέσαμε ως βασικό πυλώνα της νέας μας τριετούς στρατηγικής τον εκσυγχρονισμό και τη δημιουργία περαιτέρω αξίας για τους μετόχους μας, μέσω της υλοποίησης δεκάδων μικρών και μεγάλων έργων ψηφιακού μετασχηματισμού. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε τη λειτουργικότητα του συστήματος πληρωμών προς όφελος των μελών μας και να ενισχύσουμε την επιχειρησιακή διαθεσιμότητα και αποδοτικότητα.

Πόσοι χρήστες και επιχειρήσεις έχουν ενεργοποιήσει μέχρι σήμερα τις υπηρεσίες IRIS Payments; Θα αυξηθεί το όριο στα €1000;
Η υπηρεσία IRIS Payments αποτελείται από τρία βασικά προϊόντα:

IRIS Person-to-Person (P2P): Πρόκειται για την υπηρεσία που επιτρέπει την άμεση και εύκολη μεταφορά χρημάτων μεταξύ ατόμων χρησιμοποιώντας τον αριθμό κινητού τηλεφώνου. Αυτή η υπηρεσία καλύπτει την ανάγκη για άμεσες και απλές συναλλαγές μεταξύ φίλων και οικογενειών.

IRIS Person-to-Business (P2B): Απευθύνεται σε ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, επιτρέποντας την άμεση είσπραξη πληρωμών μέσω του αριθμού κινητού ή QR code, με τα χρήματα να μεταφέρονται εντός δευτερολέπτων. Το P2B αποτελεί την απάντηση στις ανάγκες για γρήγορες και ασφαλείς εισπράξεις.

IRIS eCommerce: Δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές αγορές με χρέωση του τραπεζικού τους λογαριασμού μέσω e-Banking ή mobile banking, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση έναντι των παραδοσιακών μεθόδων πληρωμής, όπως η χρήση κάρτας.

Οι υπηρεσίες IRIS έχουν σημειώσει εξαιρετικά ανοδική πορεία τα τελευταία τρία χρόνια, με τριψήφια ποσοστά ανάπτυξης. Το IRIS P2P ξεκίνησε το 2020 με 700.000 χρήστες και σήμερα αριθμεί 3,2 εκατομμύρια χρήστες, υποστηριζόμενο από 12 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Το IRIS P2B, από λιγότερους των 50.000 χρηστών το 2020, σήμερα αριθμεί 550.000 χρήστες. Όσο για το IRIS eCommerce, από 100 περίπου ηλεκτρονικά καταστήματα το 2020, σήμερα χρησιμοποιείται από πάνω από 6.200 e-shops.

Ο μέσος μηνιαίος όγκος συναλλαγών για τα τρία αυτά προϊόντα το 2020 ανερχόταν σε 130.000 συναλλαγές, με αξία €17,5 εκατομμυρίων. Φέτος, μόνο για τον Ιούλιο, πραγματοποιήθηκαν 5,3 εκατομμύρια συναλλαγές, αξίας €610 εκατομμυρίων. Αυτό αντιστοιχεί σε 40 φορές περισσότερες συναλλαγές και 35 φορές μεγαλύτερη αξία σε σχέση με το 2020.

Το 2020, οι συναλλαγές IRIS αντιστοιχούσαν στο 0,5% των συναλλαγών που διαχειριζόταν η ΔΙΑΣ. Σήμερα, αυτό το ποσοστό έχει εκτιναχθεί στο 12%, παράλληλα με μια αύξηση 54% στον συνολικό πλήθος των συναλλαγών της εταιρείας. Υπάρχει περιθώριο βέβαια για περαιτέρω ανάπτυξη, ιδίως με τον νέο Ευρωπαϊκό Κανονισμό που αφορά τις άμεσες πληρωμές, και θα τεθεί σε πλήρη ισχύ το 2025.

Αυτή τη στιγμή, τεχνικά τα δυο προϊόντα IRIS P2P και P2B έχουν σχεδιαστεί στο να έχουν ένα κοινό όριο €500, είναι στα σχέδια μας το 2025 σε συνεργασία με τις τράπεζες-μετόχους μας το όριο να διαχωριστεί σε €500 ανά προϊόν με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση ιδιαίτερα των ελεύθερων επαγγελματιών και την ενίσχυση της λειτουργικότητάς των προϊόντων.

Ποια θεωρείτε ως τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά για ένα υψηλόβαθμο στέλεχος;
Τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν ένα στέλεχος ποικίλλουν ανάλογα με τη θέση και τον κλάδο, αλλά η ηθική ακεραιότητα, η υπευθυνότητα και οι ισχυρές αξίες παραμένουν σταθερές προϋποθέσεις. Ακολουθούν οι γνώσεις και οι τεχνικές ικανότητες, καθώς ανέκαθεν πρέσβευα πως κάθε άνθρωπος που διακρίνεται από ηθική, ειλικρίνεια και διάθεση να εργαστεί σκληρά, μπορεί να μάθει. Το αντίστροφο, όμως, δεν μπορεί να συμβεί, διότι πρωτίστως η ποιότητα δεν διδάσκεται, αλλά απορρέει από τον τρόπο με τον οποίο κάποιος μεγάλωσε.

Πώς έχει διεισδύσει η τεχνητή νοημοσύνη στον τομέα των πληρωμών και ποιες είναι οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι;
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) συναντάται ολοένα και σε μεγαλύτερα τμήματα στο σημερινό επιχειρηματικό τοπίο, φέρνοντας αισθητές αλλαγές σε ποικίλες πτυχές των καθημερινών αλληλεπιδράσεων και εν γένει εργασιών. Ο τομέας των ψηφιακών πληρωμών δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση, συμβάλλοντας στον εξορθολογισμό και τη βελτίωση διαφόρων επιπέδων των χρηματοοικονομικών συναλλαγών και των διαδικασιών πληρωμής. Μάλιστα, αυτές οι τεχνολογίες αξιοποιούν αλγόριθμους, μηχανική μάθηση και ανάλυση δεδομένων για την αυτοματοποίηση των εργασιών, τη βελτίωση της ακρίβειας, την περισσότερο ρεαλιστική αποτύπωση μελλοντικών προβλέψεων, τον εντοπισμό πιθανής απάτης, την αναβάθμιση της παρεχόμενης εξυπηρέτησης σε επίπεδο πελατών, καθώς επίσης και τη βελτιστοποίηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, μεταβάλλοντας το ευρύτερο τοπίο των ψηφιακών πληρωμών. Η κύρια πρόκληση αναφορικά με την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στα payments είναι να ωθήσει στην περαιτέρω αυτοματοποίηση των διαδικασιών και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, που θα οδηγήσουν σε εντυπωσιακή μείωση του απαιτούμενου χρόνου για τις συγκεκριμένες διαδικασίες. Σε ότι αφορά στους κινδύνους, το ΑΙ δεν διαφέρει απ’ οποιαδήποτε καινοτόμο τεχνολογική εξέλιξη, καθώς εναπόκειται στους ίδιους τους χρήστες το πώς θα την αξιοποιήσουν προς όφελος των επιχειρήσεων, οργανισμών, των πελατών, αλλά και του κοινωνικού συνόλου. Μάλιστα, στον τομέα των πληρωμών, ο ανθρώπινος παράγοντας θα πρέπει να καλείται να εγκρίνει ή επανεξετάζει την λήψη τυχόν ουσιαστικών αποφάσεων που προκρίνονται από τεχνολογικής σκοπιάς.
Αποτελείτε χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας γυναίκας-στελέχους που έχει πραγματοποιήσει μια σταθερά ανοδική πορεία. Παρόλα αυτά, οι γυναίκες σε υψηλά ιστάμενα διοικητικές θέσεις -και δη στον εν γένει τομέα της τεχνολογίας- αποτελούν μειοψηφία.

Τι θα συμβουλεύατε τα νεότερης ηλικίας στελέχη, σήμερα; Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προβαίνουν σε διαχωρισμός με βάση το φύλο ή τις ικανότητες και ικανούς και μη ικανούς ανθρώπους;
Το γεγονός πως ακόμη συζητάμε σήμερα το όλο θέμα, δείχνει πως η επίτευξη της ισόρροπης εκπροσώπησης των γυναικών στο επαγγελματικό στερέωμα, δεν έχει επιτευχθεί. Η κοινωνία απαρτίζεται από πολίτες, θεσμούς, επιχειρήσεις, που οφείλουν να ακολουθούν ένα αξιακό σύστημα που θα βασίζεται στις ικανότητες, την γνώση και την αποτελεσματικότητα και όχι στο φύλο.
Αποτελεί αυταπόδεικτη πραγματικότητα το γεγονός ότι οι γυναίκες -συχνά- προσλαμβάνονται και προάγονται με βάση τα προηγούμενα επιτεύγματά τους, τη στιγμή κατά την οποία οι άνδρες προσλαμβάνονται και προάγονται με βάση τις μελλοντικές δυνατότητες τους και για αυτό που μπορούν να γίνουν (potential). Αντίληψη που λειτουργεί ως ένα αδιαόρατο εμπόδιο, το οποίο δύσκολα μπορεί να ξεπεράσει μια υποψήφια για ανώτερη διοικητική θέση.

Αυτό που θα συμβούλευα πάντως κάθε στέλεχος νεαρής ηλικίας είναι πως η ηγεσία δεν διαχωρίζεται σε γυναικεία και ανδρική, αλλά αντιθέτως στον πυρήνα της παραμένει ενιαία, με συγκεκριμένα ζητούμενα, δεδομένες στρατηγικές και φυσικά πολύ χώρο για καινοτομία, δημιουργικότητα και προσωπικό στίγμα. Οφείλει δε να εμφορείται με βάση το στοιχείο της αποτελεσματικότητας.

Επιπροσθέτως, θα πρέπει να έχουν πίστη στον εαυτό τους και την δυναμική τους ως προσωπικότητα, να θέτουν όρια και να παραμένουν «διψασμένοι» και με καλώς εννοούμενη περιέργεια, αμφισβητώντας, ρωτώντας και αναζητώντας.