ΔΡ. ΛΙΛΙΑΝ ΜΠΑΛΑΤΣΟΥ
DATA & AI MANAGER-ACCENTURE
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΝΑΣΣΟΥ
Η συζήτηση γύρω από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης έχει μετακινηθεί πλέον από τη σφαίρα της φαντασίας στον πυρήνα της επιστημονικής και πολιτικής ατζέντας. Το ερώτημα που κυριαρχεί δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα συνεχίσει να εξελίσσεται, αλλά αν η ανθρωπότητα θα προλάβει να θέσει τα απαραίτητα όρια πριν η τεχνολογία ξεπεράσει τον ανθρώπινο έλεγχο.
Η Δρ. Λίλιαν Μπαλατσού έχει εκτενή εμπειρία στον σχεδιασμό και την υλοποίηση στρατηγικών έργων τεχνητής νοημοσύνης σε οργανισμούς μεγάλης κλίμακας, ηγούμενη ομάδων υψηλού αντίκτυπου σε κλάδους όπως οι τηλεπικοινωνίες, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και η ενέργεια.
Παράλληλα, συνεργάζεται με οργανισμούς και φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό για την προώθηση της ηθικής στο AI, της διαφορετικότητας και της βιώσιμης καινοτομίας. Συμμετέχει ενεργά στον δημόσιο διάλογο γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη ενώ έχει τιμηθεί με το Study UK Alumni Award 2023 από το British Council και τη Βρετανική Πρεσβεία, καθώς και με το Greek International Women’s Award 2023, για τη συμβολή της στην τεχνολογία, την ηγεσία και τη συμπεριληπτική καινοτομία.
Το έργο της εστιάζει σε προηγμένες εφαρμογές AI, Agentic AI και Generative AI που ενισχύουν τη λήψη αποφάσεων, την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και την εμπειρία του χρήστη, με ανθρωποκεντρική προσέγγιση.
Στο χώρο της τεχνητής νοημοσύνης υπάρχει ηθική; Ποια είναι τα πιο σοβαρά διλήμματα και προκλήσεις που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε;
Η ηθική στην τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη και υπεύθυνη αξιοποίησή της. Τα κρίσιμα ζητήματα εστιάζουν στη μεροληψία των συστημάτων, στη διαφάνεια της λήψης αποφάσεων, στην προστασία των δεδομένων και στη σαφή λογοδοσία. Για τους οργανισμούς, η ενσωμάτωση ηθικών αρχών ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού δεν αφορά μόνο τις αξίες, αλλά συνδέεται άμεσα με την εμπιστοσύνη των stakeholders, τη φήμη και τη μακροπρόθεσμη επιχειρησιακή ανθεκτικότητα. Όταν η ηθική αντιμετωπίζεται ως στρατηγικό πλεονέκτημα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης βιώσιμης ανάπτυξης και θετικού αντίκτυπου. Γι αυτό το λόγο ως Accenture λέμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να είναι «responsible by design». Μόνο έτσι μπορεί να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη, γεγονός που συνεπάγεται την υιοθέτησή της και την ανάπτυξη καινοτομίας που οδηγεί στην παραγωγή αξίας για τον οργανισμό και τους ανθρώπους.
Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα στον τρόπο που η κοινωνία προσεγγίζει την τεχνολογία, ποιο θα ήταν αυτό;
Θα ήθελα να αλλάξει η αντίληψη ότι η τεχνολογία είναι ουδέτερη και θα ήθελα να σταματήσουμε να βλέπουμε την τεχνολογία σαν κάτι αποκομμένο από τη ζωή μας. Δεν είναι μόνο εργαλεία και αλγόριθμοι, είναι μια νέα πραγματικότητα που ενσωματώνει αξίες, καμιά φορά προκαταλήψεις και επιλογές. Αν αρχίσουμε να τη βλέπουμε ως κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο, και όχι μόνο ως τεχνικό εργαλείο, τότε θα την προσεγγίζουμε πιο ανθρώπινα, θα αναζητούμε περισσότερη υπευθυνότητα, συμπερίληψη και ηθική.
Τι σημαίνει για εσάς ηγεσία στον ψηφιακό κόσμο και πώς διαφέρει από τα παραδοσιακά μοντέλα leadership;
Ηγεσία στον ψηφιακό κόσμο σημαίνει πρωτίστως ικανότητα πλοήγησης στην αβεβαιότητα. Δεν βασίζεται τόσο αυστηρά στον έλεγχο ή στην ιεραρχία, αλλά στη διαφάνεια, στη συνεργασία και στην εμπιστοσύνη. Ο σύγχρονος ηγέτης δεν είναι αυτός που έχει πάντα όλες τις απαντήσεις, αλλά αυτός που θέτει τις σωστές ερωτήσεις και δημιουργεί περιβάλλοντα όπου οι άνθρωποι μπορούν να εξελιχθούν μαζί με την τεχνολογία. Που δεν φοβάται να πει «δεν ξέρω» ή να αλλάξει γνώμη. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά μοντέλα, η ψηφιακή ηγεσία απαιτεί περισσότερη ευελιξία, ενσυναίσθηση, τεχνολογική παιδεία και ηθική πυξίδα – όχι μόνο αποτελεσματικότητα.
Πώς ορίζετε την επιτυχία σήμερα και πώς διαφέρει από τον ορισμό που είχατε στην αρχή της διαδρομής σας;
Παλαιότερα για μένα η επιτυχία είχε πιο άκαμπτα κριτήρια, όπως θέσεις, ρόλους και επιτεύγματα. Σήμερα τη βλέπω πολύ πιο πολυδιάστατα. Επιτυχία είναι η συνέπεια ανάμεσα σε αυτό που κάνω και σε αυτό που πιστεύω. Επιτυχία είναι να κάνω πράγματα που με εξελίσσουν, να γνωρίζω νέα περιβάλλοντα και ανθρώπους, να απορροφώ τέχνη, ιδέες, κουλτούρες, να ταξιδεύω – κυριολεκτικά και νοητικά. Είναι το να έχω μια καθημερινότητα που δεν είναι μόνο τεχνοκρατική, αλλά έχει χώρο για σκέψη, δημιουργικότητα και ανθρώπινες σχέσεις. Η επιτυχία πλέον δεν μετριέται μόνο με προσωπικά επιτεύγματα, αλλά με το αποτύπωμα που αφήνουμε στους ανθρώπους γύρω μας.
Ποια ανάγκη των γυναικών στην τεχνολογία ήταν αυτή που σας κινητοποίησε περισσότερο ώστε να περάσετε από τη θεωρία στη δράση;
Η ανάγκη για ορατότητα και ουσιαστική συμμετοχή ήταν καθοριστική. Υπάρχει σημαντικό ταλέντο, γνώση και φιλοδοξία που συχνά παραμένουν αόρατα. Για μεγάλο διάστημα, πολλές γυναίκες δεν αναγνώριζαν τον εαυτό τους στον τρόπο με τον οποίο εκπροσωπείται η τεχνολογία – ούτε στον δημόσιο διάλογο ούτε στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Αυτό το κενό ήταν που με κινητοποίησε να περάσω από τη θεωρία στη δράση, μέσα από πρωτοβουλίες ενδυνάμωσης και συνεργασίες με οργανισμούς και φορείς, με στόχο τη δημιουργία κοινοτήτων όπου οι γυναίκες δεν χρειάζεται να προσαρμοστούν για να ανήκουν, αλλά έχουν τον χώρο, την αυτοπεποίθηση και τις ευκαιρίες να ηγηθούν και να διαμορφώσουν το μέλλον.
Πώς επιλέξατε την επιστήμη σας και ποιοι είναι οι σημαντικότεροι σταθμοί στην καριέρα σας; Πώς καταφέρατε να πάτε κόντρα σε στερεότυπα και προκαταλήψεις;
Σίγουρα δεν ακολούθησα μια ευθεία γραμμή. Με οδήγησε η περιέργεια – με ενδιέφερε πάντα η γλώσσα, ο άνθρωπος, η σκέψη και το πώς όλα αυτά συναντούν την τεχνολογία. Η ενασχόλησή μου με το AI προέκυψε μέσα από αυτή την περιέργεια. Από την έρευνα μέχρι σήμερα, η προσέγγισή μου ήταν πάντα να μαθαίνω, να δοκιμάζω και να προχωρώ μπροστά, αξιοποιώντας κάθε εμπειρία για να εξελίσσομαι. Η πορεία δεν καθορίζεται εξ ολοκλήρου από τα στερεότυπα ή το πώς τα ξεπερνάς. Καθορίζεται από τη συνέπεια, την περιέργεια και την τόλμη σου να χαράζεις τον δικό σου δρόμο.
Στο τέλος της μέρας, είστε ευτυχισμένη ή επιβεβαιώνεται η φράση «όσα πιο πολλά ξέρεις τόσο λιγότερο ήσυχος κοιμάσαι»;
Ισχύουν και τα δύο. Η γνώση φέρνει ευθύνη και ίσως κάποιες φορές ανησυχία. Σε φέρνει όμως πιο κοντά στην αλήθεια και στο νόημα. Και αυτό, για μένα, έχει μεγαλύτερη αξία από την άνεση της άγνοιας.
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στην μέχρι σήμερα καριέρα σας;
Η μεγαλύτερη πρόκληση για μένα είναι να παραμένω συγκεντρωμένη και να παίρνω αποφάσεις με σαφήνεια ακόμα όταν τα πράγματα είναι σύνθετα και αβέβαια. Η αληθινή δοκιμασία είναι να συνεχίζεις, να αμφισβητείς, να μαθαίνεις και να σπρώχνεις τα όριά σου. Στο τέλος, οι μεγαλύτερες προκλήσεις είναι πάντα με τον εαυτό μας και όχι με τον κόσμο γύρω μας.
