Δρ. Αναστασία
Μοσχοβάκη
Ιατρός Ειδική Παθολόγος.
www.iatreioamoschovaki.gr
Η σύγχρονη γυναίκα καλείται καθημερινά να ανταποκριθεί σε πολλαπλούς ρόλους: επαγγελματίας, μητέρα, σύντροφος, φροντιστής, οργανωτής. Το συνεχές multitasking, αν και συχνά εξιδανικεύεται ως «ικανότητα», έχει πλέον τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι αποτελεί επιβαρυντικό για την υγεία παράγοντα. Η καλή είδηση είναι ότι η επιστήμη προσφέρει πρακτικούς τρόπους πρόληψης και αποκατάστασης.
Τι συμβαίνει στον οργανισμό με το multitasking
Η συνεχής εναλλαγή πιεστικών δραστηριοτήτων αυξάνει τις ορμόνες του stress (π.χ. Γλυκοκορτικοειδή, Kατεχολαμίνες), οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής παροχής Η ανάγκη για αυξημένο καρδιακό έργο και οι αυξημένες απαιτήσεις σε οξυγόνο κατά την διάρκεια του stress, προκαλούν υπερδραστηριότητα της καρδιακής αντλίας και αύξηση του καρδιακού ρυθμού. Μακροπρόθεσμα αυξάνει ο κίνδυνος υπερκόπωσης. Στις γυναίκες, η επιβάρυνση μπορεί να είναι εντονότερη λόγω της αλληλεπίδρασης του στρες με τις ορμόνες του κύκλου. Επιπροσθέτως η απώλεια αίματος σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας μειώνει τα αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η ομαλή μεταφορά του οξυγόνου στα κύτταρα και να επιδεινώνεται το πρόβλημα.
Διατροφή για προστασία και ενέργεια
Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή εμπλουτισμένη με πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας (αυγά, όσπρια, ψάρι, γιαούρτι) λειτουργεί ως προστατευτική «ασπίδα». Ιδιαίτερα σημαντικά για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού στον υγιή οργανισμό είναι οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που παρατίθενται:
Βιταμίνη C. Αυξημένες συγκεντρώσεις ευρίσκονται στις ντομάτες, στα εσπεριδοειδή, μαϊντανό, πράσινες πιπεριές, πράσινα ωμά λαχανικά, πεπόνια, φράουλες, λάχανο, πατάτες, κίτρα, ραπανάκια.
Βιταμίνη Β12, Β6, φυλλικό οξύ. Η Β12 υπάρχει μόνο σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως γάλα, κρέας, τυρί, αυγά, ψάρι. Αυξημένες συγκεντρώσεις Β6, ευρίσκονται στις μπανάνες, δημητριακά, στο συκώτι, στα πουλερικά, στα όσπρια, αυγό, ψάρια και πράσινα λαχανικά, κρέας, ξηροί καρποί, πατάτες, γλυκοπατάτες, ζύμη, σταφίδες, δαμάσκηνα. Αυξημένες συγκεντρώσεις φυλλικού, ευρίσκονται στα πράσινα φύλλα λαχανικών, όσπρια, ξηρούς καρπούς, φύτρο σταριού, συκώτι, αυγά.
Ο σίδηρος. Αυξημένες συγκεντρώσεις σιδήρου, ευρίσκονται στο συκώτι, το κρέας, τα όσπρια, τα πλήρη δημητριακά, το αυγό, τα πράσινα λαχανικά, ξερά φρούτα.
Το μαγνήσιο. Αυξημένες συγκεντρώσεις μαγνησίου ευρίσκονται στις μπανάνες, πλήρη δημητριακά, όσπρια, γαλακτοκομικά, στους ξηρούς καρπούς, πράσινα λαχανικά, ορισμένα θαλασσινά, κακάο.
Η υπερβολική καφεΐνη και η ζάχαρη, αν και προσφέρουν προσωρινή «ώθηση», εντείνουν τελικά την κόπωση.
Συμπληρώματα: πότε και ποια
Τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν τη διατροφή, αλλά σε περιόδους έντονου φορτίου μπορούν να βοηθήσουν:
Βιταμίνες του συμπλέγματος Β: κρίσιμες για το νευρικό σύστημα.
Βιταμίνη D: Ελλείπει συχνά από εργαζόμενες γυναίκες λόγω ελαττωμένης έκθεσης στον ήλιο.
Ωμέγα-3: όταν δεν καταναλώνεται επαρκές ψάρι.
Ενισχυτικά βοτανικά συμπληρώματα επίσης έχουν θέση αλλά χορηγούνται μόνο κατόπιν ιατρικής εξέτασης.
Ύπνος: ο μεγάλος «θεραπευτής»
Ο ποιοτικός ύπνος είναι το ισχυρότερο αντίδοτο στο multitasking. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα ανακτά δυνάμεις.
Συνιστώνται:
σταθερό ωράριο ύπνου,
αποφυγή οθονών επί δίωρο προ ύπνου,
απόσυρση θορύβου και φώτων από το υπνοδωμάτιο,
πρωινή έκθεση στο φυσικό φως.
Τρόπος ζωής: λιγότερα ταυτόχρονα, περισσότερη παρουσία
Σωματική άσκηση (ιδίως περπάτημα): Τονώνει την κυκλοφορία, προάγει τη ψυχοσωματική ισορροπία.
Όρια: η επιστήμη αναγνωρίζει πλέον ότι το «όχι» είναι πράξη αυτοφροντίδας, όχι αδυναμία.
Συστηματική άσκηση αγχολυτικών πρακτικών, όπως (ενδεικτική αναφορά):
- Βιβλιοφιλία
- Κηπουρική
- Δραστηριότητες στη φύση
- Γυμναστική
- Επιλεγμένες ψυχοσωματικές ασκήσεις ενδυνάμωσης
- Ασκήσεις χαλάρωσης
- Επαφή με την τέχνη
- Ενασχόληση με επιλεγμένη μουσική
- Επαφή με την αρχαία ελληνική γραμματεία, φιλοσοφία
- Ψυχοθεραπεία
- Εθελοντισμός
- Ενεργός θρησκευτικότητα
Προληπτικές εξετάσεις
Για γυναίκες με χρόνιο στρες συνιστάται τακτικός έλεγχος:
- σιδήρου και φερριτίνης,
- θυρεοειδούς,
- βιταμίνης D,
- γλυκόζης και λιπιδίων
- αρτηριακής πίεσης
- Ετήσια παθολογική εξέταση κατά την διάρκεια της οποίας συστήνονται συμπληρωματικοί εργαστηριακοί έλεγχοι αναλόγως ηλικίας και κλινικών ευρημάτων..
