Γιάννη Χατζηθεοδοσίου
Προέδρος Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών
Η γυναικεία επιχειρηματικότητα δεν συνιστά μόνο δείκτη ισότητας ή κοινωνικής προόδου, αλλά και κρίσιμο αναπτυξιακό παράγοντα για την οικονομία. Σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα αναζητά νέο παραγωγικό μοντέλο, μεγαλύτερη εξωστρέφεια και περισσότερη καινοτομία, η ενίσχυση της παρουσίας των γυναικών στην επιχειρηματικότητα είναι αναγκαιότητα για τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.
Τα τελευταία χρόνια, η γυναικεία επιχειρηματικότητα καταγράφει σημαντική πρόοδο τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα. Όλο και περισσότερες γυναίκες δημιουργούν τη δική τους επιχείρηση, δραστηριοποιούνται σε νέους τομείς της οικονομίας και συμμετέχουν ενεργά στην έρευνα και στην καινοτομία.
Ωστόσο, στοιχεία όπως αυτά που δημοσίευσε πρόσφατα το ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ δείχνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να απέχει από το να αξιοποιήσει πλήρως αυτό το δυναμικό. Σήμερα, ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών οδηγείται στην αυτοαπασχόληση περισσότερο από ανάγκη παρά ως αποτέλεσμα μιας οργανωμένης επενδυτικής επιλογής. Περισσότερες από 9 στις 10 γυναίκες επιχειρηματίες δραστηριοποιούνται σε πολύ μικρές επιχειρήσεις. Η παρουσία τους παραμένει περιορισμένη σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η μεταποίηση, οι ψηφιακές τεχνολογίες και οι καινοτόμες δραστηριότητες.
Πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκονται διαχρονικά εμπόδια, που δυσκολεύουν όχι μόνο την έναρξη, αλλά και την ανάπτυξη της γυναικείας επιχειρηματικής δραστηριότητας. Οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην πρόσβαση στη χρηματοδότηση, στη δικτύωση και στα εργαλεία επιχειρηματικής στήριξης. Την ίδια στιγμή, οι αυξημένες υποχρεώσεις φροντίδας της οικογένειας συνεχίζουν να λειτουργούν ανασταλτικά για πολλές γυναίκες που θέλουν να επιχειρήσουν ή να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους.
Η ανάγκη αντιμετώπισης αυτών των ανισορροπιών συνδέεται άμεσα με τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική οικονομία. Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με δημογραφική συρρίκνωση, ελλείψεις εργατικού δυναμικού και ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας. Δεν μπορεί, επομένως, να πετύχει βιώσιμη ανάπτυξη αφήνοντας αναξιοποίητο το δυναμικό χιλιάδων γυναικών στην επιχειρηματικότητα, στην έρευνα και στις νέες τεχνολογίες. Η μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην οικονομική δραστηριότητα συνδέεται διεθνώς με υψηλότερη παραγωγικότητα, περισσότερη καινοτομία και ισχυρότερη ανάπτυξη.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να αυξηθεί αριθμητικά η γυναικεία επιχειρηματικότητα. Η πραγματική πρόκληση είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε περισσότερες γυναίκες να μπορούν να αναπτύσσουν βιώσιμες, ανταγωνιστικές και εξωστρεφείς επιχειρήσεις, με πρόσβαση στη γνώση, στην τεχνολογία και στα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Αυτό απαιτεί μια πιο ολοκληρωμένη και στοχευμένη στρατηγική στήριξης. Χρειάζονται ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία και εγγυοδοτικά προγράμματα για νέες γυναικείες επιχειρήσεις, ευκολότερη πρόσβαση σε μικροχρηματοδοτήσεις και επενδυτικά κεφάλαια, αλλά και φορολογικά κίνητρα για startups που δημιουργούνται ή διοικούνται από γυναίκες. Παράλληλα, χρειάζεται ενίσχυση incubators, mentoring και σύνδεση πανεπιστημίων με τη γυναικεία επιχειρηματικότητα.
Εξίσου σημαντικό είναι να υπάρξουν πολιτικές που θα διευκολύνουν τη συνέχεια της επαγγελματικής δραστηριότητας μετά τη μητρότητα, με προγράμματα “δεύτερης επιχειρηματικής ευκαιρίας”, ενίσχυση των δομών φροντίδας και μεγαλύτερη ευελιξία στην εργασία.
Το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών συμμετέχει ενεργά στην προσπάθεια για ενδυνάμωση των γυναικών στο επιχειρείν, με αιχμή τη λειτουργία της Επιτροπής Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και τη συστηματική διοργάνωση δράσεων ενημέρωσης, mentoring, κατάρτισης και δικτύωσης.
Η χώρα που θέλει να πρωταγωνιστήσει στην καινοτομία, στην πράσινη μετάβαση και στην ψηφιακή οικονομία δεν μπορεί να περιορίζει τις γυναίκες σε μικρότερη πρόσβαση σε κεφάλαια, ευκαιρίες ή ηγετικούς ρόλους. Η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας είναι επένδυση στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και στο μέλλον της κοινωνίας μας.
