Μαρία Αθ. Ψωμά
Ιατρός-Βιοπαθολόγος
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Ιατρική & Χειρουργική της Παχυσαρκίας (Paris VI)
Board Certified στην Ιατρική της Αντιγήρανσης
Μέλος της American Society for Nutrition
Μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Διατροφογενετικής
Ιδρυτικό μέλος της European Society of Lifestyle Medicine ESLM
Research and Evidence-based Prevention and Treatment of Chronic Diseases
Dr Psoma Wellness Anti-Aging Weight Loss Center
Email: dr.psoma@gmail.com
Facebook.com/PsomaMaria
Twitter.com/PsomaMaria
Instagram.com/PsomaMaria
Youtube.com/DrMariaPsoma
Η μεταβολική υγεία είναι η συνολική κατάσταση του οργανισμού σε σχέση με το πώς παράγει και χρησιμοποιεί ενέργεια. Δεν αφορά μόνο το βάρος, αλλά το πόσο καλά λειτουργούν βασικά συστήματα όπως το σάκχαρο, τα λιπίδια, η αρτηριακή πίεση και η ορμονική ισορροπία.
Τι σημαίνει «καλή μεταβολική υγεία»
Ένα άτομο θεωρείται μεταβολικά υγιές όταν έχει:
– Φυσιολογικό σάκχαρο αίματος (χωρίς ινσουλινοαντίσταση)
– Καλά επίπεδα χοληστερόλης & τριγλυκεριδίων
– Φυσιολογική αρτηριακή πίεση
– Υγιή κατανομή λίπους (όχι αυξημένο σπλαχνικό λίπος)
Όταν αυτά διαταράσσονται, αυξάνεται ο κίνδυνος για:
– σακχαρώδη διαβήτης τύπου 2
– καρδιαγγειακά νοσήματα
– μεταβολικό σύνδρομο
Πώς επηρεάζεται η μεταβολική υγεία
1. Διατροφή
Η διατροφή είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για τη μεταβολική υγεία.
Η Υπερκατανάλωση ζάχαρης & επεξεργασμένων τροφίμων αυξάνει την ινσουλινοαντίσταση, με αποτέλεσμα λιπώδη διήθηση του ήπατος και αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας.
Η έλλειψη φυτικών ινών & πρωτεΐνης οδηγούν σε κακή ρύθμιση του σακχάρου και μειωμένο κορεσμό
Η ποιότητα των λιπαρών επίσης έχει μεγάλη σημασία. Τα κορεσμένα και trans Λιπαρά αυξάνουν την κακή χοληστερίνη (LDL), ενώ τα ακόρεστα (ελαιόλαδο και ξηροί καρποί) βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ. Αυτό επηρεάζει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο.
Μια διατροφή πλούσια σε επεξεργασμένα τρόφιμα , ζάχαρη και trans λιπαρά προάγει την χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού, η οποία είναι βασικός μηχανισμός πίσω από πολλές μεταβολικές νόσους.
2. Σωματική δραστηριότητα
Καθιστική ζωή προκαλεί μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη, ενώ η άσκηση βελτιώνει τη χρήση γλυκόζης από τους μυς. Η τακτική αερόβια άσκηση και η προπόνηση αντιστάσεων συμβάλλουν στην βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, στη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος και στη μείωση του σπλαχνικού λίπους, το οποίο σχετίζεται στενά με την εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου, σακχαρώδους διαβήτη τύπου ΙΙ και καρδιαγγειακής νόσου. Παράλληλα, η άσκηση ενισχύει την μυϊκή μάζα και τη μιτοχονδριακή λειτουργία, αυξάνοντας τη συνολική ενεργειακή δαπάνη και βελτιώνοντας το λιπιδαιμικό προφίλ. Ακόμη και μέτριας έντασης φυσική δραστηριότητα, όταν πραγματοποιείται σε σταθερή βάση, έχει αποδειχτεί ότι μειώνει τους δείκτες χρόνιας φλεγμονής και οξειδωτικού στρες, παράγοντες που συμμετέχουν στην παθοφυσιολογία των περισσότερων χρόνιων μεταβολικών νοσημάτων.
3. Ύπνος
Ο κακός ύπνος προκαλεί ορμονικές διαταραχές με αποτέλεσμα την αυξημένη όρεξη λόγω της αύξησης της γκρελίνης .Επίσης η έλλειψη ύπνου ή ο διαλειμματικός ύπνος εκλαμβάνεται ως χρόνιο στρες λόγω της αυξημένης έκκρισης κορτιζόλης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η χρόνια έλλειψη ύπνου να συσχετίζεται με κακό ανοσοποιητικό, παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ και μεταβολικό σύνδρομο.
4. Χρόνιο Στρες
Γενικά το χρόνιο στρες λόγω της αυξημένης κορτιζόλης προκαλεί αποθήκευση λίπους (κυρίως κοιλιακού), το οποίο προδιαθέτει για όλες τις χρόνιες μεταβολικές νόσους.
Πώς βελτιώνεται η μεταβολική υγεία
1. Στοχευμένη διατροφή
Χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη τρόφιμα
Επαρκής πρωτεΐνη (ιδανικά σε κάθε γεύμα)
Φυτικές ίνες (όσπρια, λαχανικά, δημητριακά ολικής)
Καλά λιπαρά (ελαιόλαδο, ξηροί καρποί)
2. Άσκηση
Η διατροφή πρέπει να συνδυαστεί με
Ασκήσεις αντίστασης (βάρη) που αυξάνουν τη μυϊκή μάζα και
Αερόβια (περπάτημα, τρέξιμο) που βελτιώνει καρδιομεταβολικούς δείκτες
3. Ποιοτικός ύπνος
7–8 ώρες
Σταθερό ωράριο
