Συνέντευξη: Τίνα Καφατσάκη, Δήμαρχος Ζωγράφου: «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί ένα απόλυτα ανδροκρατούμενο πεδίο»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ
Φωτεινή Νάσσου

Πτυχιούχος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με Μεταπτυχιακό στη Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού και Επιχειρήσεων, η Τίνα Καφατσάκη είναι «ωραίος άνθρωπος» και οι ωραίοι άνθρωποι, δεν είναι τέλειοι, είναι όμως αυθεντικοί!
Σκέφτεται δυνατά γιατί δεν έχει ανάγκη από δεύτερες σκέψεις, μιλάει με ευθύτητα και έχει ανεπτυγμένη αντίληψη.
Και ναι, είναι επιτυχημένη Δήμαρχος, γιατί έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του κόσμου.

 

Επαναβεβαιώθηκε και στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές, ο εξαιρετικά χαμηλός αριθμός των γυναικών, που εκλέγονται στη θέση του Δημάρχου. Γιατί εξακολουθεί ο χώρος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μην είναι φιλικός για το γυναικείο φύλο;
Είναι αδιαμφισβήτητο, πως ο χώρος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελεί ένα απόλυτα ανδροκρατούμενο πεδίο. Αυτή τη στιγμή, στο σύνολο των 332 Δήμων της Επικράτειας, έχουν εκλεγεί μόνο 22 γυναίκες Δήμαρχοι και καμία Περιφερειάρχης, ενώ στο σύνολο των 66 Δήμων της Αττικής μόλις 5 είναι οι εκλεγμένες Δήμαρχοι. Ίσως στην περίπτωση της Αττικής, θα μπορούσαμε, να πούμε πως υπήρξε μια μικρή βελτίωση, καθώς στην προηγούμενη τετραετία, οι γυναίκες Δήμαρχοι, ήταν μόνο τρεις! Φυσικά, αυτό δεν αφορά μόνο στις υποψήφιες γυναίκες για τη θέση της Δημάρχου, αλλά συνολικά σε εκείνες που επιλέγουν να βάλουν υποψηφιότητα ως Δημοτικές Σύμβουλοι ή να εμπλακούν στη δημοτική ζωή εν γένει.
Η υποεκπροσώπηση των γυναικών στο θεσμό δεν αποτελεί απλώς μια προβληματική της πολιτικής ζωής του τόπου αλλά αναδεικνύει και σαφές έλλειμμα Δημοκρατίας. Συμφωνείτε;
Βιώνουμε, θα μπορούσα να πω, μια δυσάρεστη πραγματικότητα στην οποία οι γυναίκες, ακόμα και το 2024 διεκδικούν τα αυτονόητα. Όσα δηλαδή τόσα χρόνια, εσφαλμένα ίσως, θεωρούσαμε δεδομένα και κεκτημένα μέσα από τους αγώνες του πολύ δυνατού γυναικείου και φεμινιστικού κινήματος των προηγούμενων δεκαετιών. Επομένως, το ζήτημα της έμφυλης ισότητας στην πολιτική (σε τοπικό και εθνικό επίπεδο) αλλά και στη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων απαιτεί έναν αγώνα διαρκείας. Χρειάζεται να τολμούμε, να διεκδικούμε και να μην θεωρούμε τίποτα δεδομένο, ειδικά στο υφιστάμενο εθνικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον, που η συντηρητικοποίηση των κοινωνιών είναι έκδηλη, με την άνοδο των ακροδεξιών φωνών και πολιτικών, του λαϊκισμού, αλλά και των κινημάτων που μάχονται της έμφυλης ισότητας (anti-gender movements) πανευρωπαϊκά.
Ταυτόχρονα, η ελλιπής πρόοδος της χώρας μας στα θέματα εξισορρόπησης επαγγελματικής με οικογενειακή ή και προσωπική ζωή -θα πρόσθετα εγώ- είναι αναμφίβολη. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που δεν έχει αναπτύξει επαρκώς τους υποστηρικτικούς μηχανισμούς εκείνους με τους οποίους μια νέα γυναίκα θα μπορεί, θα έχει πραγματικά τη δυνατότητα να ασχοληθεί με τα κοινά και την πολιτική με τους ίδιους όρους με έναν νέο άνδρα και να ανέλθει ισάξια στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Ασφαλώς, γίνονται προσπάθειες κατά καιρούς, μόνο που είναι αποσπασματικές, κατακερματισμένες και δεν συγκροτούνται ως αποτέλεσμα μιας συνεκτικής εθνικής πολιτικής και στρατηγικής για την προώθηση της ουσιαστικής Ισότητας.

Εσείς πως πείσατε ότι και μπορείτε και θέλετε να αλλάξετε την πόλη σας και τι είναι αυτό που σας παρότρυνε να ασχοληθείτε με τα κοινά;
Η δική μου πορεία στα κοινά έχει μια μακριά ιστορία, ήδη από τη δεκαετία του ’90 ως δημοτική σύμβουλος, αλλά και την πενταετία 2014-2019 ως δήμαρχος στην πόλη του Ζωγράφου. Θα έλεγα πως από τα φοιτητικά μου χρόνια, οι ιδέες της συμμετοχής στα κοινά και το όραμα για μια καλύτερη πόλη και έναν καλύτερο κόσμο είναι αυτές που με ώθησαν να ασχολούμαι μέχρι σήμερα. Πιστεύω πως όλες μας, από το δικό της μετερίζι η καθεμιά μπορεί να συμβάλλει σε μια καλύτερη κοινωνία. Στην περίπτωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είμαι απόλυτα βέβαιη πως οι μικρές καθημερινές μάχες και νίκες σε τοπικό επίπεδο είναι αυτές που μπορούν να οδηγήσουν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στην βελτίωση του επιπέδου ζωής των πολιτών.
Η πόλη του Ζωγράφου βέβαια, έχει μακρά ιστορία γυναικών Δημάρχων. Δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στην αείμνηστη δήμαρχο Ζωγράφου, Φωτεινή Σακελλαρίδου – Καμπυλαυκά την πρώτη γυναίκα Δήμαρχο στον Δήμο μας και μια από τις πρώτες γυναίκες Δημάρχους στην Ελλάδα. Υπηρέτησε ως Δήμαρχος για 20 ολόκληρα χρόνια (1978-1998) με υπευθυνότητα, αφοσίωση, πάθος και ανιδιοτέλεια αφήνοντας το δικό της αποτύπωμα στην πόλη μας.
Αυτή τη στιγμή η πόλη μας αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις. Μεγάλα, εμβληματικά έργα, που θέλουμε να ολοκληρωθούν σε αυτή την πενταετία. Γιατί και το δικό μου προσωπικό όραμα είναι μια πόλη πανεπιστημιούπολη, σύγχρονη, αλληλέγγυα, που θα αφουγκράζεται τις πραγματικές και ουσιαστικές ανάγκες των πολιτών, σε μια εποχή ομολογουμένως δύσκολη και μεταβατική για τη χώρα.
Και αυτό αποτέλεσε και την κινητήρια δύναμη για να βάλω ξανά υποψηφιότητα για δήμαρχος και τελικά να κερδίσουμε ως δημοτική κίνηση στις τελευταίες εκλογές. Νομίζω ότι σε αυτό συνέβαλλε το ρεαλιστικό και συγκροτημένο πρόγραμμα μας, οι ενεργοί πολίτες που συμμετείχαν στο ψηφοδέλτιο αλλά και η αλήθεια του λόγου μας και φυσικά του έργου μας την πενταετία 2014-2019, που οδήγησε στο νικηφόρο αποτέλεσμα.

Ποιες είναι οι προτεραιότητες που έχετε θέσει στη διάρκεια της θητείας σας;
Η βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών αποτελεί τον κεντρικότερο στόχο μας. Με βεβαιότητα λοιπόν τα θέματα της καθαριότητας στις γειτονιές μας, η ανακύκλωση με βάση τις αρχές της κυκλικής οικονομίας είναι από τις πρώτες μας προτεραιότητες. Επίσης, τα ζητήματα της στάθμευσης και του κυκλοφοριακού είναι τεράστια στην πόλη μας και αναζητούμε συνεχώς λύσεις, πάντοτε με γνώμονα την βιώσιμη κινητικότητα, για μια πόλη προσβάσιμη και φιλική στους πεζούς. Ισότιμη πρόσβαση μέσα στην πόλη από όλες και όλους, ελάττωση της ταχύτητας μέσα στον αστικό ιστό, ασφάλεια των εναλλακτικών μέσων μετακίνησης, δημοτική συγκοινωνία, ενθάρρυνση του περπατήματος και της χρήσης ποδηλάτου και των μέσων μικροκινητικότητας.
Η βελτίωση όλων αυτών θα βοηθήσει με τη σειρά της στην επίλυση μεγαλύτερων ζητημάτων όπως η έλλειψη στάθμευσης, η ηχορύπανση και το κυκλοφοριακό χάος. Όλα αυτά απαιτούν έναν συντονισμένο τοπικό σχεδιασμό, που θα πρέπει και η Πολιτεία να σταθεί αρωγός και να λειτουργήσει υποστηρικτικά σε οποιαδήποτε τοπική πολιτική επιχειρούμε να χαράξουμε και να εφαρμόσουμε.
Μελετάμε και αναζητούμε λύσεις και συνεργασίες για δημιουργία νέων υπόγειων γκαράζ σε υπάρχοντες ανοιχτούς χώρους στάθμευσης, αλλά και για την επέκταση της δημοτικής συγκοινωνίας.
Ταυτόχρονα, η επίλυση του προβλήματος της σχολικής στέγης και ειδικά των Νηπιαγωγείων είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα στα οποία πρέπει να επικεντρωθούμε, στη δημιουργία δηλαδή σωστών υποδομών για την στέγαση των νηπιαγωγείων και άλλων σχολείων της πόλης.
Με συνέπεια στα όσα και προεκλογικά έχουμε εξαγγείλει, θα μπορούσα να αναφέρω πως ο στόχος μας είναι η πόλη μας, ο Ζωγράφος, να αποκτήσει περισσότερο πράσινο και περισσότερους κοινόχρηστους ελεύθερους χώρους για όλες και όλους.
Θέλουμε οι αναπλάσεις που σχεδιάζουμε να δημιουργήσουν πράσινες διαδρομές μέσα στην πόλη, με σαφή προτεραιότητα τη συνολική ανάπλαση του κέντρου και την ενοποίηση των 25 στρεμμάτων της Βίλας Ζωγράφου ώστε να αποκτήσει η πόλη ένα μεγάλο πάρκο πρασίνου, πολιτισμού και αναψυχής, στην καρδιά της, από τον Αγ. Γεώργιο μέχρι την Πλατεία Γαρδένιας.

Ποιο είναι το βασικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο δήμος αυτή τη στιγμή και ποια τα σχέδιά σας για την επίλυσή του;
Πέρα από αυτά που ήδη ανέφερα και που απαιτούν άμεση επίλυση και σχεδιασμό, δεν θα μπορούσα να μην κάνω λόγο για ένα κοινό και μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πλειονότητα των Δήμων της χώρας, που δεν είναι άλλο από το ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την προφανή έλλειψη, προσωπικού και στελεχιακού δυναμικού, για να ανταπεξέλθει και στις αυξημένες αρμοδιότητες που αυτή τη στιγμή έχουν οι ΟΤΑ.
Είναι πολύ σημαντικό οι αρμοδιότητες που μεταφέρονται από το κεντρικό κράτος να συνοδεύονται και από τους απαραίτητους πόρους τόσο σε επίπεδο οικονομικών όσο και ανθρώπινου δυναμικού, κάτι που σήμερα δεν συμβαίνει.

Πώς ανταποκρίνεστε στην πίεση;
Είμαι πολύ τυχερή γιατί έχω μια εξαιρετική ομάδα, η οποία απαρτίζει τη δημοτική μας κίνηση. Μια κίνηση πολυσυλλεκτική, ακομμάτιστη, που λειτουργεί με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και όχι το ιδιωτικό όφελος.
Έχω την τύχη, λοιπόν, να συνεργάζομαι με ανθρώπους που έχουν μακρά εμπειρία στα θέματα τόσο της πόλης μας, όσο και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αυτό ξέρετε είναι πάντα πολύ ανακουφιστικό ως προς την καθημερινή πίεση, γιατί βρίσκονται γρήγορες λύσεις στα προβλήματα, υπάρχουν εναλλακτικές προτάσεις, που ίσως να μην είχα σκεφτεί και αναπτύσσονται συλλογικές διεργασίες σκέψης, σχεδιασμού και υλοποίησης. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό και λειτουργεί συνεχώς υποστηρικτικά στο δικό μου ρόλο ως Δημάρχου, αλλά και στην πίεση στην οποία οφείλω να ανταποκρίνομαι καθημερινά.

Ποια είναι τα δυνατά σημεία της Διοίκησής σας;
Βασικό δυνατό σημείο αποτελεί ότι έχουμε ένα ρεαλιστικό και συγκροτημένο πρόγραμμα, μεγαλύτερη εμπειρία και αποφασιστικότητα για την υλοποίηση του και η συλλογική δουλειά αποτελεί το DNA αυτής της Διοίκησης. Φυσικά, στην καθημερινή ανταπόκρισή μας στα ζητήματα της πόλης δεν συμβάλλουν μόνο τα έμπειρα άτομα της παράταξής μας, αλλά έχω τη χαρά να έχω κοντά μου και ανθρώπους νέους, επιστήμονες και εξειδικευμένους σε διάφορα γνωστικά πεδία, με φρέσκιες ιδέες και νέα οπτική στα τοπικά πράγματα, που συντάχθηκαν μαζί μου προεκλογικά, και σήμερα εκλεγμένοι ή μη, αποτελούν μια πολύ δυνατή ομάδα.
Μιλάμε πάντα για μια Διοίκηση που λειτουργεί δημοκρατικά με γνώμονα τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, την εντιμότητα, τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα και το σεβασμό στους πολίτες.

Έργο ή φωτογραφίες στα social η και τα δύο;
Πολύ ωραία ερώτηση! Η ψηφιακή εποχή που ζούμε, όχι απλώς απαιτεί την απόδειξη των έργων μιας Διοίκησης μέσα από συνεχή και άμεση ψηφιακή ενημέρωση, αλλά την επιβάλλει κιόλας.
Και ξέρετε, είναι τόσο καταιγιστική η καθημερινότητα μιας Δημάρχου, που ο χρόνος για έκθεση στα social media και για φωτογραφίες είναι πολλές φορές περιορισμένος. Προσωπικά, έχοντας πάντοτε υπάρξει άνθρωπος που κρινόμουν (και έτσι θέλω να κρίνομαι) μέσα από το έργο μου και την ειλικρίνειά μου, σήμερα με σιγουριά θα σας απαντήσω πως χρειάζονται και τα δυο.
Στο πλαίσιο της διαφάνειας αλλά και της ορθής χρήσης των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, θα πρέπει σαφώς να προβάλλονται τα έργα και οι δράσεις του Δήμου, αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει να ενημερώνονται οι πολίτες ανά πάσα στιγμή, για τα σημαντικά σημεία του σχεδιασμού τους, αλλά και τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε ως Διοίκηση στην πορεία της υλοποίησης. Αυτό κατά τη γνώμη αποτελεί ειλικρινή και διαφανή ενημέρωση. Μόνο οι ενημερωμένοι πολίτες είναι και οι εν δυνάμει ενεργοί πολίτες και σε αυτό ξέρετε πιστεύω πως η ορθή χρήση των social media μπορεί να συμβάλλει πολύ. Οπότε για να σας απαντήσω και στην ερώτησή σας: Είναι απαραίτητα και τα δυο!