Γυναίκες στις Επιστήμες και το Επιχειρείν: Η ώρα είναι ΤΩΡΑ

Μυλαίδη Στούμπου
Πρόεδρος επιτροπής women in business, Ελληνο-Αμερικανικό εμπορικό επιμελητήριο
Περιφερειακή διευθύντρια, Microsoft

Ζούμε σε εποχή με ιδιαίτερες προκλήσεις. Οι επιστημονικές εξελίξεις και οι τεχνολογικές καινοτομίες, αλλάζουν ταχύτατα το μοντέλο εργασίας, θέτουν νέες απαιτήσεις από τους εργαζομένους, και ανεβάζουν προσδοκίες καταναλωτών κι επιχειρήσεων. Επιπλέον, προκλήσεις που έχουν γενικότερες οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις, όπως η πρόσφατη πανδημία, οι γεωπολιτικές αστάθειες, η ενεργειακή κρίση, η κλιματική κρίση, η γενικότερη οικονομική κρίση δοκιμάζουν τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.
Σε αυτό το ευμετάβλητο περιβάλλον, η διορατικότητα, η καινοτομία και η ανθεκτικότητα είναι κρίσιμες ικανότητες για τους ηγέτες κρατών, επιχειρήσεων και οργανισμών. Στοιχεία απαραίτητα για να αδράξουν τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται σήμερα.
Όμως, η ηγεσία στο επιχειρείν και η πρωτοπορία στις επιστήμες είναι ακόμη δυστυχώς ανδρική υπόθεση.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μόνο το 29% των πτυχιούχων διδακτορικών σπουδών στη μηχανική είναι γυναίκες. Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόνο το 25% των αυτοαπασχολούμενων επαγγελματιών στις επιστήμες, τη μηχανική και τις νέες τεχνολογίες, ενώ υποεκπροσωπούνται και μεταξύ των εφευρετών – μόνο το 10% των αιτήσεων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας προέρχονται από γυναίκες.
Στην επιχειρηματικότητα, σύμφωνα με το Global Entrepreneurship Monitor (GEM) η χαμηλή συμμετοχή των γυναικών οφείλεται στα στερεότυπα που παραμένουν ακόμα ισχυρά. Σημαντικά εμπόδια είναι οι περιορισμένες δυνατότητες δικτύωσης και η απουσία προτύπων γυναικών, το πιο σημαντικό όμως είναι η αδυναμία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία. Πρόσφατη έρευνα του Atomico «State of European Tech» για το οικοσύστημα καινοτομίας έδειξε ότι για κάθε 100 ευρώ που επενδύονται στα Ευρωπαϊκά startup μόνο το 1 ευρώ καταλήγει σε startup με γυναίκες ιδρύτριες.
Στην Ελλάδα, παρά την τεράστια πρόοδο στην κείμενη νομοθεσία, οι διακρίσεις λόγω φύλου εξακολουθούν να περιορίζουν τις γυναίκες από τη διεκδίκηση ηγετικών θέσεων στις επιχειρήσεις. Η εφαρμογή του Ν. 4706/2020 για την Εταιρική Διακυβέρνηση πέτυχε το στόχο του 25% στη συμμετοχή γυναικών στα Διοικητικά Συμβούλια των εισηγμένων επιχειρήσεων, ακόμη όμως η συμμετοχή τους στις θέσεις του Προέδρου και του Διευθύνοντος Συμβούλου κυμαίνεται σε μονοψήφια ποσοστά. Ταυτόχρονα, έρευνα της Grant Thorton έδειξε ότι το ποσοστό των επιχειρήσεων που δεν απασχολούν καμία γυναίκα σε ανώτερη διοικητική θέση αυξήθηκε κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες το τελευταίο έτος. Ο δρόμος για ισότιμη εκπροσώπηση στην επιχειρηματικότητα είναι ακόμη μακρύς.
Η Επιτροπή Women in Business του Ελληνο-Αμερικάνικου Εμπορικού Επιμελητηρίου προωθεί με τις δράσεις της τη γυναικεία επαγγελματική και επιχειρηματική δραστηριότητα, προσεγγίζοντας σφαιρικά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες καθώς τα οφέλη από την αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στις επιστήμες και στο επιχειρηματικό γίγνεσθαι είναι πολλαπλά. Οι γυναίκες επιχειρηματίες ενισχύουν την οικονομική ανάπτυξη, δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας και επομένως πλούτο για τις κοινότητές τους. Οι γυναίκες επιστήμονες συνεισφέρουν στην καινοτομία και στην εφευρετικότητα, και βοηθούν στη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου που συνδέει τις επιστήμες και την τεχνολογία με την οικονομική ανάπτυξη. Η καινοτομία απαιτεί πολυσυλλεκτικότητα, διαφορετικότητα και συμπερίληψη. Οι επιστημονικές ομάδες που έχουν περισσότερες γυναίκες πετυχαίνουν καλύτερα αποτελέσματα στην έρευνα και την επιστημονική γνώση. Οι επιχειρήσεις που έχουν περισσότερες γυναίκες στις ηγετικές τους ομάδες καταφέρνουν να καινοτομούν με νέα προϊόντα και υπηρεσίες και πετυχαίνουν καλύτερα αποτελέσματα.
Η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών είναι ηθικό, κοινωνικό και οικονομικό ζητούμενο. Έχουμε ηθικό χρέος να αμφισβητήσουμε τα στερεότυπα και να αφαιρέσουμε τα εμπόδια που περιορίζουν την πρόσβαση των γυναικών σε ευκαιρίες ανάπτυξης – προσωπικής και οικονομικής. Κοινωνία, πολιτεία και επιχειρήσεις πρέπει συλλογικά να ενθαρρύνουμε την Ελληνίδα να σπουδάσει στα πεδία των επιστημών και των νέων τεχνολογιών, να διεκδικήσει μια σταδιοδρομία στο χώρο των επιχειρήσεων, να δημιουργήσει τη δική της επιχείρηση. Η Ελληνίδα θέλει να δημιουργήσει, να καινοτομήσει, να πετύχει. Με τη συνδρομή όλων μας θα μπορεί.